Romualdo
Hasło w trakcie rozbudowy
| Autor: | Paweł Konarzewski |
| Formacja Romualdo | |
|---|---|
| Wiek |
ok. 115-113 (?110) Ma |
| Miejsce | Brazylia - Pernambuco, Piauí i Ceará |
| Leży pod | formacje Exu i Araripina |
| Leży nad | formacje Crato i Ipubi |
| Miąższość | 2-10 m (do 100 m) |
| Klimat | gorący i suchy klimat, z czasem bardziej wilgotny |
| Litologia | czarne łupki z konkrecjami węglanowymi, ławice muszlowe, wapienie muszlowe, piaskowce, mułowce |
 Odsłonięcia skał formacji Romualdo oraz ich interpretacja. Źródło: Fabin i in., 2018 [2] | |
Wstęp
Formacja Romualdo to jednostka geologiczna, która osadziła się we wczesnej kredzie na terenie dzisiejszej Brazylii.
Wiek
W literaturze naukowej przeważnie wiek formacji Romualdo określa się na wczesną kredę, dokładniej na późny apt lub wczesny alb, choć niektóre badania sugerowały jej wiek na początek późnej kredy, czyli cenoman-turon (Arai i Assine, 2020).
Litologia
Osady formacji Romualdo powstały pod wpływem transgresji morskiej, w wyniku której morze wdzierało się w głąb basenu Araripe. Formacja składa się głównie z drobno laminowanych iłów i łupków ilastych o barwie zielonoszarej do czarnej, lokalnie beżowej lub pomarańczowej. W osadach występują liczne konkrecje węglanowe, w tym septariowe, często rozwinięte wokół koprolitów. W górnej części formacji pojawiają się cienkie warstwy wapieni ilastych, ławice muszlowe oraz poziomy ostrakodowe. W zależności od miejsca miąższość formacji Romualdo jest silnie zróżnicowana i waha się od kilku metrów (około 3–5 m w wielu klasycznych odsłonięciach) do około 100 m, np. w profilu Sobradinho. Warstwy formacji Romualdo zalegają niezgodnie z pokładami Ipubi i Crato, natomiast z młodszymi formacjami Exu i Araripina stykają się również niezgodnie. W osadach dolnych i górnych Romualdo występują poziomy bogate w faunę, w tym Sergipea variverrucata, a także liczne makro- i mikro-skamieniałości, m.in. ryby., pterozaury, żółwie, skorupiaki i mięczaki (Fara i in., 2005; Custódio i in., 2017; Arai i Assne, 2020).
Paleośrodowisko
Na podstawie danych palinologicznych (pyłkach roślin) można odtworzyć paleośrodowisko formacji Romualdo. Obecność cyst bruzdnic, wyściółków otwornic oraz pyłku rodzaju Classopollis wskazują, że osady formacji Romualdo powstały w środowiskach płytkomorskich, znajdujących się blisko lądu, które dominowały w jej dolnej części. W górnych warstwach formacji odnaleziono więcej pyłków roślin lądowych niż morskich. Ta zmiana zapewne była spowodowana regresją morza w Basenie Araripe. Pyłki Classopollis oraz roślin podobnych do przęśli sugerują gorący i suchy klimat w trakcie osadzania się osadów dolnej części formacji. Z kolei w górnych pokładach było więcej pyłków drzew, które preferowały wilgotniejszy klimat. Obecność megaspor paproci oraz glonów słodkowodnych wskazuje dodatkowo na okresowy dopływ wód słodkich do środowiska, w którym gromadziły się osady (Arai i Assine, 2020).
Paleofauna
Paleofaunę formacji Romualdo stanowiły głównie zwierzęta zamieszkujące środowiska morskie. Ważnym elementem ekosystemu były również krokodylomorfy oraz pterozaury, prowadzące częściowo wodno-lądowy tryb życia. Część z tych zwierząt przystosowała się do rybożernej diety. Drapieżnikami szczytowymi w paleośrodowisku były spinozaurydy, które stanowiły zagrożenie dla ryb oraz mniejszych od siebie kręgowców. Co jest interesujące, w formacji Romualdo nie stwierdzono obecności innych grup teropodów jak karcharodontozaurydy czy abelizaurydy. Dzięki temu spinozaurydy nie miały poważnej konkurencji zagrażającej ich pozycji i mogły być szczytowymi drapieżnikami. To zjawisko mogło być związane z obecnością środowisk morskich, w której kluczową dietą zwierząt stanowiły ryby (Aureliano i in., 2018).
Dinozaury
| Dinozaury | |||
|---|---|---|---|
| Takson | Materiał kopalny | Komentarz | Grafika |
|
GP/2T-5 - fragmentaryczny pysk |
Potencjalny synonim Irritator. |
| |
|
MPSC R 2089 - niekompletna prawa nogą |
Jedyny znany czwórnóg odnaleziony w dolnej części omawianej formacji. |
| |
|
SMNS 58022 - niekompletna czaszka |
Pierwotnie był opisany jako maniraptor. |
| |
|
SMNK 2349 PAL - niekompletny szkielet pozaczaszkowy |
Przedstawiciel grupy Coelurosauria. |
| |
|
MN 4802-V - niekompletny szkielet pozaczaszkowy |
Potencjalny przedstawiciel Megaraptora. |
| |
|
Niezidentyfikowany megaraptor [10] |
SMNS 58023 - częściowa kość krzyżowa połączona z dwoma przednimi kręgami ogonowymi oraz kość biodrowa |
Ten okaz wcześniej był uważany za owiraptorozaura. | |
|
Niezidentyfikowane spinozaurydy [11] |
LPP-PV-0042 - fragmentaryczna kość piszczelowa MN 7021-V - żebro |
Niediagnostyczne taksony. | |
|
Niezidentyfikowany spinozauryd [11] |
MN4819-V - niekompletna kość łonowa, miednica, kręgi grzbietowe, krzyżowe i ogonowe niekompletna prawa dłoń, fragmentaryczna prawa kość piszczelowa i kość udowa |
Być może ten okaz należy do nazwanego taksonu z omawianej formacji. |
|
|
Niezidentyfikowany spinozauryd [12] |
MN 4743-V - 9 artykułowanych kręgów (3 krzyżowe i 6 ogonowych) |
Być może niediagnostyczny takson. | |
Bibliografia
Arai, M., & Assine, M. L. (2020). "Chronostratigraphic constraints and paleoenvironmental interpretation of the Romualdo Formation (Santana Group, Araripe Basin, Northeastern Brazil) based on palynology". Cretaceous Research, 116, 104610. doi:10.1016/j.cretres.2020.104610
Custódio, M. A., Quaglio, F., Warren, L. V., Simões, M. G., Fürsich, F. T., Perinotto, J. A. J., & Assine, M. L. (2017). "The transgressive-regressive cycle of the Romualdo Formation (Araripe Basin): Sedimentary archive of the Early Cretaceous marine ingression in the interior of Northeast Brazil". Sedimentary geology, 359, 1-15. doi:10.1016/j.sedgeo.2017.07.010
Fara, E., Saraiva, A. Á., de Almeida Campos, D., Moreira, J. K., de Carvalho Siebra, D., & Kellner, A. W. A. (2005). "Controlled excavations in the Romualdo Member of the Santana Formation (Early Cretaceous, Araripe Basin, northeastern Brazil): stratigraphic, palaeoenvironmental and palaeoecological implications". Palaeogeography, Palaeoclimatology, Palaeoecology, 218(1-2), 145-160. doi:10.1016/j.palaeo.2004.12.012
- ↑ Kellner, A. W. A., & Campos, D. A. (1996). "First Early Cretaceous theropod dinosaur from Brazil with comments on Spinosauridae". Neues Jahrbuch für Geologie und Paläontologie, Abhandlungen, 199(2), 151–166. doi:10.1127/njgpa/199/1996/151
- ↑ Sales, M. A. F., & Schultz, C. L. (2017). "Spinosaur taxonomy and evolution of craniodental features: Evidence from Brazil". PLoS ONE. 12 (11): e0187070. doi:10.1371/journal.pone.0187070.
- ↑ Sayão, J. M., Saraiva, A. Á. F., Brum, A. S., Bantim, R. A. M., de Andrade, R. C. L. P., Cheng, X., de Lima, F. J., de Paula Silva, H., & Kellner, A. W. A. (2020a). "The first theropod dinosaur (Coelurosauria, Theropoda) from the base of the Romualdo Formation (Albian), Araripe Basin, Northeast Brazil". Scientific Reports, 10, Article 10892. doi:10.1038/s41598-020-67822-9
- ↑ Sayão, J. M., Saraiva, A. Á. F., Brum, A. S., Bantim, R. A. M., de Andrade, R. C. L. P., Cheng, X., de Lima, F. J., de Paula Silva, H., & Kellner, A. W. A. (2020b). "Author Correction: The first theropod dinosaur (Coelurosauria, Theropoda) from the base of the Romualdo Formation (Albian), Araripe Basin, Northeast Brazil". Scientific Reports, 10(1), 13464. doi:10.1038/s41598-020-70349-8
- ↑ Martill, D. M., Cruickshank, A. R. I., Frey, E., Small, P. G., & Clarke, M. A. (1996). "A new crested maniraptoran dinosaur from the Santana Formation (Lower Cretaceous) of Brazil". Journal of the Geological Society, 153(1), 5-8. doi:10.1144/gsjgs.153.1.0005
- ↑ Sues, H. D., Frey, E., Martill, D. M., & Scott, D. M. (2002). "Irritator challengeri, a spinosaurid (Dinosauria: Theropoda) from the Lower Cretaceous of Brazil. Journal of Vertebrate Paleontology, 22(3), 535-547.
- ↑ Naish, D., Martill, D. M., & Frey, E. (2004). "Ecology, systematics and biogeographical relationships of dinosaurs, including a new theropod, from the Santana Formation (? Albian, Early Cretaceous) of Brazil". Historical Biology, 16(2-4), 57-70. doi:10.1080/08912960410001674200
- ↑ 8,0 8,1 Delcourt, R., Grillo, O. N., Hendrickx, C., Kellermann, M., & Langer, M. C. (2025). "The coelurosaur theropods of the Romualdo formation, Early Cretaceous (Aptian) of Brazil: Santanaraptor placidus meets Mirischia asymmetrica". The Anatomical Record. 1-38 doi:10.1002/ar.70085
- ↑ Kellner, A. W. A. (1999). "Short Note on a new dinosaur (Theropoda, Coelurosauria) from the Santana Formation (Romualdo Member, Albian), northeastern Brazil". Boletim do Museu Nacional (Serie Geologia). 49: 1-8.
- ↑ Aranciaga Rolando, A. M., Brissón Egli, F., Sales, M. A. F., Martinelli, A. G., Canale, J. I., & Ezcurra, M. D. (2018). "A supposed Gondwanan oviraptorosaur from the Albian of Brazil represents the oldest South American megaraptoran". Cretaceous Research, 84, 107-119. doi:10.1016/j.cretres.2017.10.019
- ↑ 11,0 11,1 Aureliano, T., Ghilardi, A. M., Buck, P. V., Fabbri, M., Samathi, A., Delcourt, R., Fernandes, M. A., & Sander, M. (2018). "Semi-aquatic adaptations in a spinosaur from the Lower Cretaceous of Brazil". Cretaceous Research, 90, 283-295. doi:10.1016/j.cretres.2018.04.024
- ↑ de Souza Bittencourt, J., & Kellner, A. W. A. (2004). "On a sequence of sacrocaudal theropod dinosaur vertebrae from the Lower Cretaceous Santana Formation, Northeastern Brazil". Arquivos do Museu Nacional, 62(3).
