Phosphatotitan

Autor:

Michał Siedlecki

---

Phosphatotitan (fosfatotytan)
Długość	ok. 10m
Masa	ok. 5,5 t
Dieta	roślinożerny
Miejsce	Maroko - Churibka (dolna część jednostki Couche III)
Czas	Trias 252 Jura 201,4 Kreda 143,1 66 ok. 67Ma późna kreda (późny mastrycht)
Systematyka	Dinosauria Saurischia Sauropodomorpha Sauropoda Macronaria Somphospondyli Titanosauria Colossosauria Argentinosauria (? = Longkosauria) Lognkosauria Argentinosauridae
Rekonstrukcja przyżyciowa. Autor: Connor Ashbridge [1]

Wstęp

Phosphatotitan to rodzaj stosunkowo niewielkiego tytanozaura żyjącego na terenie dzisiejszego Maroka pod koniec Mezozoiku. Był jednym z ostatnich przedstawicieli zauropodów.

Etymologia

Nazwa rodzajowa pochodzi z greki i oznacza "fosforanowy olbrzym", co odnosi się do marokańskich bogatych złóż fosforanów, w pokładach których znaleziono szczątki tego tytanozaura. Epitet gatunkowy odnosi się do prowincji Churibka, na terenie której odkryto materiał kopalny licznych zwierząt z końca kredy, w tym należący do fosfatotytana.

Materiał kopalny

Holotyp (MHNM.KHG.888) to częściowy szkielet pozaczaszkowy, który tworzą kręgi grzbietowe i ogonowe, kość krzyżowa, fragmenty kości biodrowej, kość kulszowa oraz obie k. łonowe. Elementy szkieletu zostały odkryte stowarzyszone ze sobą w osadach stanowiska Sidi Chennane w dolnej części jednostki Chouche III.

Budowa i systematyka

Fosfatotytan był stosunkowo niewielkim tytanozaurem, o masie prawdopodobnie nieprzekraczającej 10% masy Patagotitan i długości ok. jednej trzeciej długości patagotytana. Od innych tytanozaurów odróżniał się szczegółami budowy kręgów grzbietowych, kości łonowych i kulszowych. Analiza filogenetyczna umieściła omawiany takson jako bliskiego krewnego nienazwanego tytanozaura z Sidi Daoui (nieco młodsza górna część Couche III) w obrębie nowo nazwanego kladu Argentinosauridae, wraz z argentynozaurem i wspomnianym wyżej patagotytanem. Obie formy z mastrychtu Maroka były zdecydowanie mniejsze od swych olbrzymich krewniaków z pierwszej połowy późnej kredy Argentyny. Autorzy opisu fosfatotytana podejrzewają, że stosunkowo małe rozmiary marokańskich argentynozaurydów mogą wynikać z odizolowania Maroka od większości Afryki w drugiej połowie późnej kredy, co uczyniłoby ten ląd wyspą, bądź wyspowym kontynentem lub z generalnym trendem późnokredowych tytanozaurów do zmniejszania swoich rozmiarów (liczne niewielkie formy z kampanu-mastrychtu Ameryki Półudniowej są tego dobrym przykładem).

Spis gatunków

Phosphatotitan	Longrich, Pérez-Moreno, Díez Díaz, Pereda-Superbiola, Bardet i Jalil, 2026
P. khouribgaensis	Longrich, Pérez-Moreno, Díez Díaz, Pereda-Superbiola, Bardet i Jalil, 2026

Bibliografia

Longrich, N.R.; Pérez-Moreno, A.; Díez Díaz, V.; Pereda-Suberbiola, X.; Bardet, N.; Jalil, N.-E. (2026). "A titanosaurian sauropod with South American affinities (Lognkosauria: Argentinosauridae) from the Late Maastrichtian of Morocco and evidence for dinosaur endemism in Africa". Diversity. 18 (5) 241. doi:10.3390/d18050241