Jainosaurus

Z Encyklopedia Dinozaury.com
(Przekierowano z Sulaimanisaurus)
Skocz do: nawigacja, szukaj

Autorzy: Korekta:
Marcin Szermański

Krzysztof Przymus

Mateusz Tałanda

Maciej Ziegler

Karol Sabath

Sebastian Oziemski


Jainosaurus (dżajnozaur)
Długość: 18-21,5 m
Masa: 15-18 t
Miejsce występowania: Indie - stany Madhya Pradesh

i Himachal Pradesh

(formacja Lameta)

Pakistan, Beludżystan

(górna część formacji Pab - ogniwo Vitakri)

Czas występowania 71-66 Ma

późna kreda (mastrycht)

Systematyka Dinosauria

Saurischia

Sauropodomorpha

Sauropoda

Eusauropoda

Neosauropoda

Macronaria

Titanosauriformes

Somphospondyli

Titanosauria

Nemegtosauridae / Saltasauridae

Rapetosaurus Hartman.jpg

Rekonstrukcja szkieletu rapetozaura. Dżajnozaur mógł wyglądać podobnie.
Autor: Scott Hartman [1].

Mapa znalezisk
Wczytywanie mapy…

Wstęp

Dżajnozaur był dość dużym zauropodem, żyjącym na terenie obecnych Indii i Pakistanu pod koniec kredy. Szacuje się, że dinozaur ten osiągał około 20 metrów długości oraz 6 wysokości, choć dane te nie są pewne z powodu fragmentarycznego szkieletu. Został pierwotnie opisany jako Antarctosaurus septentrionalis w 1933 roku. Należał do zaawansowanych tytanozaurów - grupy ostatnich zauropodów. Jainosaurus współwystępował z innym tytanozaurem, dziwacznym Isisaurus.

Lokalizacja odkryć

Pierwsze szczątki zostały odnalezione w "złożu zauropodów" mieszczącego się w niższej części "Mottled Nodular Limestone" (cętkowany wapień gruzłowy) formacji Lameta w Bara Simla, stan Madhya Pradesh (Indie). Formacja Lameta jest pokryta warstwą bazaltu pochodzącą z trapu dekańskiego. Jest datowana na mastrycht bazując na obecności takich skamieniałości przewodnich, jak kokolity (Salis i Sexena, 1998), magnetostratygrafii (Hansen i in., 2005) i na radiometrycznym datowaniu trapu dekańskiego (Courtillot i in., 1996; Allegre i in., 1999).

Wilson i in. (2011) donoszą też o szkielecie z Chhota Simla (stan Himachal Pradesh), wcześniej znany pod roboczą nazwą "Titanosaurus" sp.

W 2004 roku pojawiło się doniesienie o nowych zauropodach z Pakistanu (Beludżystan, formacja Pab), które zostały formalnie opisane dwa lata później. Część tamtych kości została opisana pod nazwami Khetranisaurus, Sulaimanisaurus i Pakisaurus w nowej rodzinie Pakisauridae. Zespół pod kierunkiem Wilsona podejrzewa, że to też są kości Jainosaurus. W tym czasie Indie i Pakistan tworzyły jeden ląd (Dekan) i Jainosaurus prawdopodobnie występował na całym tym obszarze.

Materiał kopalny

Tak samo jak jego oryginalnie wyglądający kuzyn, Isisaurus, dżajnozaur znany jest zarówno z materiałów czaszkowych, jak i pozaczaszkowych. Są to:

Lektotyp (GSI K27/497): częściowa mózgoczaszka, sklepienie czaszki i kość gnykowa (zaginiona).

Materiał przypisany: kręg szyjny (K20/317), 2 szewrony (GSI K24/494 i GSI K27/492), kość łuskowa, częściowa mózgoczaszka (ISI R162), fragmenty (28) trzonu żebra (GSI K20/326 i K27/425; obecnie zaginione), "płytka mostkowa" (GSI K20/647), obie łopatki (bez numeru katalogowego), prawa kość ramienna (bez numeru), kość promieniowa (GSI K27/490; obecnie zaginiona) i kość łokciowa (GSI K27/491; obecnie zaginiona) oraz osobnik z Chhota Simla.

Przypisana fragmentaryczna kość udowa (GSI K22/754) i druga kość ramienna (GSI bez numeru) zostały wyłączone z Jainosaurus, gdyż nie wykazywały jego cech (Wilson, 2009).

Pod nazwą Sulaimanisaurus gingerichi opisano kości ze stanowiska Kinwa Kali Kakor (Pakistan) i składające się na siedem fragmentarycznych kręgów ogonowych. Całość tworzyła jedno nagromadzenie i mogła pochodzić od jednego osobnika. Oprócz nich, sulaimanizaurowi przypisywano kości ze stanowisk Shalghara Kali Kakor i Mari Bohri. Malkani zidentyfikował te kości jako częściowo zachowane kręgi ogonowe, w tym trzy znalezione razem. Malkani nie wykluczał, że znalezione w tym regionie osteodermy również mogły do niego należeć.

Etymologia

Nazwa rodzajowa oznacza "jaszczur Jaina". Honoruje tym samym hinduskiego paleontologa Sohana Lal Jaina.

Spis gatunków

Jainosaurus Hunt, Lockley, Lucas i Meyer, 1995
= "Sulaimanisaurus" Malkani, 2004
= Sulaimanisaurus Malkani, 2006
J. septentrionalis (von Huene i Matley, 1933) Hunt, Lockley, Lucas i Meyer, 1995
= "Antarctosaurus" septentrionalis von Huene i Matley, 1933
= "Sulaimanisaurus gingerichi" Malkani, 2004
= Sulaimanisaurus gingerichi Malkani, 2006

Bibliografia

Holtz, T.R. Jr. 2012. Dinosaurs: The Most Complete, Up-to-Date Encyclopedia for Dinosaur Lovers of All Ages. [2]

Malkani, M.S. 2006. Biodiversity of saurischian dinosaurs from the latest Cretaceous Park of Pakistan. Journal of Applied and Emerging Sciences, t. 1, nr 3, str. 108-140.

Malkani, M.S. 2010. Osteoderms of Pakisauridae and Balochisauridae (Titanosauria, Sauropoda, Dinosauria) in Pakistan. Journal of Earth Science, t. 21, nr 1, str. 198-203.

Paul, G.S. 2010. The Princeton Field Guide to Dinosaurs. Wyd. Princeton University - Princeton i Oxford.

Upchurch, P., Barrett, P.M., Dodson, P. 2004. Sauropoda. [w]: David B. Weishampel, Peter Dodson, Halszka Osmólska (red.): The Dinosauria. Wyd. drugie. Berkeley: University of California Press.

Wilson, J.A. 2002. Sauropod dinosaur phylogeny: critique and cladistic analysis. Zoological Journal of the Linnean Society, t. 136, str. 217–276.

Wilson, J.A., Upchurch, P. 2003. A revision of Titanosaurus (Dinosauria – Sauropoda), the first ‘Gondwanan’ dinosaur genus. Journal of Systematic Palaeontology, t. 1, str. 125–160.

Wilson, J.A. 2005. Redescription of the Mongolia Sauropod Nemegtosaurus mongoliensis, Nowinski (Dinosauria: Saurischia) and comments on Late Cretaceous Sauropod diversity. Journal of Systematic Palaeontology, t. 3, nr 3, str. 283–318. doi:10.1017/S1477201905001628

Wilson, J.A., D'Emic, M.D., Curry Rogers, K.A., Mohabey, D.M., Sen, S. 2009. Reassessment of Sauropod Dinosaur Jainosaurus (="Antarctosaurus") septentrionalis from the Upper Cretaceous of India. Contributions from the Museum of Paleontology, University of Michigan, t. 32, nr 2, str. 17-40. [3]

Wilson, J.A., Barrett, P.M., Carrano, M.T. 2011. An associated partial skeleton of Jainosaurus cf. septentrionalis (Dinosauria: Sauropoda) from the Late Cretaceous of Chhota Simla, central India. Palaeontology, t. 54, nr 5, str. 981-998.