Angolatitan: Różnice pomiędzy wersjami

Z Encyklopedia Dinozaury.com
Skocz do: nawigacja, szukaj
m (uzupełnienia)
 
(Nie pokazano 3 wersji utworzonych przez 3 użytkowników)
Linia 1: Linia 1:
 
{{DISPLAYTITLE:''Angolatitan''}}
 
{{DISPLAYTITLE:''Angolatitan''}}
−
<small>
+
{{Opis
−
{| class="wikitable" style="background-color:CornSilk"
+
|Autor                 = [[Marcin Szermański]]
−
| Autor:
+
|Korekta                = [[Maciej Ziegler]], [[Paweł Konarzewski]]
−
| Korekta:
+
|nazwa                  = ''Angolatitan'' (angolatytan)
−
|-
+
|długość                = 13,9 m <ref name="Molina-Larramendi">Molina-Pérez, R., & Larramendi, A. (2020). "Dinosaur Facts and Figures: The Sauropods and Other Sauropodomorphs". Princeton University Press. </ref>
−
| [[Marcin Szermański]]
+
|masa                  = 6 t <ref name="Molina-Larramendi"></ref>
−
| [[Maciej Ziegler]]
+
|wysokość              = ok. 3,3 m (w ramionach) <ref name="Molina-Larramendi"></ref>
−
|}
+
|dieta                  = roślinożerny
−
</small>
+
|miejsce                = [[Angola]] - Bengo
−
 
 
−
----
 
−
 
 
−
{| class="wikitable" style="text-align:left" align="left"
 
−
! colspan=2 | ''Angolatitan'' (angolatytan)
 
−
|-
 
−
! '''Długość''':
 
−
| ? m
 
−
 
 
−
|-
 
−
! '''Masa''':
 
−
| ? t
 
−
 
 
−
|-
 
−
! '''[[Lokacje|Miejsce występowania]]''':
 
−
| [[Angola]]  
 
  
 
<small>("warstwy Tadi", "formacja [[Itombe]]")</small>
 
<small>("warstwy Tadi", "formacja [[Itombe]]")</small>
−
|-
+
|czas                  ={{Występowanie|90|89.8}}
−
! '''[[Czas|Czas występowania]]'''
+
ok. 90 [[Ma]]<br>
−
| ok. 90 [[Ma]]
 
−
 
 
 
<small>późna [[kreda]] (późny [[turon]])</small>
 
<small>późna [[kreda]] (późny [[turon]])</small>
−
|-
+
|systematyka            =
−
! '''Systematyka'''
+
[[Dinosauria]]
−
| [[Dinosauria]]
 
  
 
[[Saurischia]]
 
[[Saurischia]]
Linia 41: Linia 22:
  
 
[[Sauropoda]]
 
[[Sauropoda]]
−
 
−
[[Eusauropoda]]
 
−
 
−
[[Neosauropoda]]
 
  
 
[[Macronaria]]
 
[[Macronaria]]
Linia 52: Linia 29:
 
[[Somphospondyli]]
 
[[Somphospondyli]]
  
−
? [[Titanosauria]]
+
? [[Titanosauria]] (??? [[Laurasiformes]])
−
 
 
−
? [[Lithostrotia]]
 
−
|-
 
−
| colspan=2 |[[Plik:Angolatitan.jpg|400px|]]
 
−
<small>Rekonstrukcja przyżyciowa angolatytana. Autor: Karen Carr [http://www.karencarr.com/]</small>
 
−
|}
 
  
 +
? [[Andesauroidea]] / ?? [[Lithostrotia]]
 +
|grafika                = Angolatitan LM.png
 +
|podpis                = Tak mógł wyglądać ''Angolatitan''. Autor: Levi Martinez-Reza [https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Angolatitan_LM.png]
 +
|PorównanieGrupa        =
 +
|PorównanieDługość      =
 +
|mapa                  =
 +
}}
 
==Wstęp==
 
==Wstęp==
 
''Angolatitan'' to [[rodzaj]] zauropoda z grupy tytanozaurokształtnych, którego skamieniałości odnaleziono na terenach dzisiejszej południowo-zachodniej Afryki ([[Angola]]).  
 
''Angolatitan'' to [[rodzaj]] zauropoda z grupy tytanozaurokształtnych, którego skamieniałości odnaleziono na terenach dzisiejszej południowo-zachodniej Afryki ([[Angola]]).  
  
 
==Materiał kopalny==
 
==Materiał kopalny==
−
Niekompletna prawa przednia kończyna, na którą składają się kości: łopatkowa (bez tylnego końca i proksymalnej części; 950 mm), ramieniowa (1100 mm), łokciowa (690 mm), promieniowa (630 mm), śródręcza I (300 mm), III (309 mm) i IV (285 mm).
+
[[Plik:Angolatitan NMNH.jpg|thumb|Odlew kości ramiennej angolatitan. Fot. Jonathan Chen [https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Angolatitan_NMNH.jpg]]]
 +
Niekompletna prawa przednia kończyna, na którą składają się kości: łopatkowa (bez tylnego końca i proksymalnej części; 950 mm), ramienna (1100 mm), łokciowa (690 mm), promieniowa (630 mm), śródręcza I (300 mm), III (309 mm) i IV (285 mm).
  
 
==Lokalizacja i pozycja systematyczna==
 
==Lokalizacja i pozycja systematyczna==
−
Angolatytan jest nie tylko pierwszym znanym dinozaurem z Angoli, a także pierwszym znanym zwierzęciem lądowym z okresu kredy, jakiego odkryli paleontolodzy na terenie tego kraju. Żył jakieś 90 milionów lat temu (piętro [[turon]]), kiedy to wśród zauropodów istniała wyraźna dominacja [[takson]]ów z grupy tytanozaurów. ''Angolatitan'' wg [[Octávio Mateus|Mateusa]] i in. ([[2011]]) nie należy do tej grupy, jest natomiast jedynym znanym [[bazalny]]m przedstawicielem [[klad]]u [[Somphospondyli]] z czasu późnej kredy, przez co można go uznać reliktem wobec współczesnych mu form zauropodów. Z kolei [[Michael D'Emic]] ([[2012]]) uważa go za [[zaawansowany|zaawansowanego]] przedstawiciela tytanozaurów - członka [[klad]]u [[Lithostrotia]].
+
Angolatytan jest nie tylko pierwszym znanym dinozaurem z Angoli, a także pierwszym znanym zwierzęciem lądowym z okresu kredy, jakiego odkryli paleontolodzy na terenie tego kraju. Żył jakieś 90 milionów lat temu (piętro [[turon]]), kiedy to wśród zauropodów istniała wyraźna dominacja [[takson]]ów z grupy tytanozaurów i ich krewniaków. ''Angolatitan'' wg [[Octávio Mateus|Mateusa]] i in. ([[2011]]) nie należy do tej grupy, jest natomiast jedynym znanym [[bazalny]]m przedstawicielem [[klad]]u [[Somphospondyli]] z czasu późnej kredy, przez co można go uznać reliktem wobec współczesnych mu form zauropodów. Z kolei [[Michael D'Emic]] ([[2012]]) uważa go za [[zaawansowany|zaawansowanego]] przedstawiciela tytanozaurów - członka [[klad]]u [[Lithostrotia]], przy czym niechcący zniekształca nazwę [[rodzaj]]ową na "Angolotitan". Wg analiz Manniona i in. (2013), jest to przedstawiciel [[Andesauroidea]]) (wg bardziej wiarygodnych metod - LCDM i LCSM z implied weighting) albo przedstawiciel [[Laurasiformes]] w kladzie siostrzanym do [[Euhelopodidae]] (zawierającym [[Lithostrotia]]), mieszczący się blisko podstawy tego kladu (LSCM) - podobny wynik uzyskano w opartej na tej ostaniej analizie Li i in. (2014), w której zabrakło ''[[Tastavinsaurus]]'' (wg wszystkich tych analiz bliskim krewnym ''Angolatitan'' jest ''[[Chubutisaurus]]'' i raczej nie jest reliktem).  
  
 
Jego szczątki odkryto w tzw. "warstwach Tadi", których miąższość wynosi ok. 50 m. W ich złożach znajdywano wcześniej jedynie przedstawicieli fauny morskiej, takich jak prarekiny, amonity, mozazaury, czy plezjozaury.
 
Jego szczątki odkryto w tzw. "warstwach Tadi", których miąższość wynosi ok. 50 m. W ich złożach znajdywano wcześniej jedynie przedstawicieli fauny morskiej, takich jak prarekiny, amonity, mozazaury, czy plezjozaury.
Linia 76: Linia 55:
 
==Spis gatunków==
 
==Spis gatunków==
 
{| class="wikitable"
 
{| class="wikitable"
−
! ''Angolatitan''
+
|{{V|''Angolatitan''}}
 
| {{Kpt|[[Octávio Mateus|Mateus]], [[Louis Jacobs|Jacobs]], [[Anne Schulp|Schulp]], [[Michael Polcyn|Polcyn]], [[Tatiana Tavares|Tavares]], [[André Neto|Neto]], [[Maria Morais|Morais]]}} i {{Kpt|[[Miguel Antunes|Antunes]]}}, [[2011]]
 
| {{Kpt|[[Octávio Mateus|Mateus]], [[Louis Jacobs|Jacobs]], [[Anne Schulp|Schulp]], [[Michael Polcyn|Polcyn]], [[Tatiana Tavares|Tavares]], [[André Neto|Neto]], [[Maria Morais|Morais]]}} i {{Kpt|[[Miguel Antunes|Antunes]]}}, [[2011]]
 
|-
 
|-
−
! ''A. adamastor''
+
| = "Angolotitan"
−
| {{Kpt|Mateus, Jacobs, Schulp, Polcyn, Tavares, Neto, Morais}} i {{Kpt|Antunes}}, 2011
+
| {{Kpt|[[Michael D'Emic|D'Emic]]}}, [[2012]]
 +
| ''[[nomen nudum]]''
 +
|-
 +
|{{V| ''A. adamastor''}}
 +
| {{Kpt|Mateus, Jacobs, Schulp, Polcyn, Tavares, Neto, Morais}} i {{Kpt|Antunes}}, [[2011]]
 +
|-
 +
| = "Angolotitan adamastor"
 +
| {{Kpt|D'Emic}}, [[2012]]
 +
| ''[[nomen nudum]]''
 
|}
 
|}
  
 
==Bibliografia==
 
==Bibliografia==
 
<small>
 
<small>
−
D'Emic, M. (2012) "The early evolution of titanosauriform sauropod dinosaurs" Zoological Journal of the Linnean Society, 166, 624-671 [[doi:10.1111/j.1096-3642.2012.00853.x]]
+
D’Emic, M. D. (2012). "The early evolution of titanosauriform sauropod dinosaurs." Zoological Journal of the Linnean Society, 166(4), 624-671. [[doi:10.1111/j.1096-3642.2012.00853.x]]
 +
 
 +
Li, L.-G., Li, D.-Q., You, H.-L., & Dodson, P. (2014). "A new titanosaurian sauropod from the Hekou Group (Lower Cretaceous) of the Lanzhou-Minhe Basin, Gansu Province, China". PLoS ONE, 9(1), e85979. [[doi:10.1371/journal.pone.0085979]]
 +
 
 +
Mannion, P. D., Upchurch, P., Barnes, R. N., & Mateus, O. (2013). "Osteology of the Late Jurassic Portuguese sauropod dinosaur ''Lusotitan atalaiensis'' (Macronaria) and the evolutionary history of basal titanosauriforms". Zoological Journal of the Linnean Society, 168(1), 98-206. [[doi:10.1111/zoj.12029]]
  
−
Mateus, O., Jacobs, L.L., Schulp, A.S., Polcyn, M.J., Tavares, T.S., Neto, A.B., Morais, M.L. and Antunes, M.T. (2011) "Angolatitan adamastor, a new sauropod dinosaur and the first record from Angola", Anais da Academia Brasileira de Ciências, 83(1): 1-13
+
Mateus, O., Jacobs, L. L., Schulp, A. S., Polcyn, M. J., Tavares, T. S., Neto, A. B., Morais, M. L., & Antunes, M. T. (2011). "''Angolatitan adamastor'', a new sauropod dinosaur and the first record from Angola". Anais da Academia Brasileira de Ciências, 83(1), 1–13.
−
</small>
+
<references/></small>
  
 
[[Kategoria:Dinosauria]]
 
[[Kategoria:Dinosauria]]

Aktualna wersja na dzień 09:28, 1 mar 2026

Autor: Marcin Szermański
Korekta: Maciej Ziegler, Paweł Konarzewski

Angolatitan (angolatytan)
Długość 13,9 m [1]
Wysokość ok. 3,3 m (w ramionach) [1]
Masa 6 t [1]
Dieta roślinożerny
Miejsce Angola - Bengo

("warstwy Tadi", "formacja Itombe")

Czas
252 201,4 143,1
66

ok. 90 Ma
późna kreda (późny turon)

Systematyka Dinosauria

Saurischia

Sauropodomorpha

Sauropoda

Macronaria

Titanosauriformes

Somphospondyli

? Titanosauria (??? Laurasiformes)

? Andesauroidea / ?? Lithostrotia

Angolatitan LM.png
Tak mógł wyglądać Angolatitan. Autor: Levi Martinez-Reza [2]

Wstęp

Angolatitan to rodzaj zauropoda z grupy tytanozaurokształtnych, którego skamieniałości odnaleziono na terenach dzisiejszej południowo-zachodniej Afryki (Angola).

Materiał kopalny

Odlew kości ramiennej angolatitan. Fot. Jonathan Chen [1]

Niekompletna prawa przednia kończyna, na którą składają się kości: łopatkowa (bez tylnego końca i proksymalnej części; 950 mm), ramienna (1100 mm), łokciowa (690 mm), promieniowa (630 mm), śródręcza I (300 mm), III (309 mm) i IV (285 mm).

Lokalizacja i pozycja systematyczna

Angolatytan jest nie tylko pierwszym znanym dinozaurem z Angoli, a także pierwszym znanym zwierzęciem lądowym z okresu kredy, jakiego odkryli paleontolodzy na terenie tego kraju. Żył jakieś 90 milionów lat temu (piętro turon), kiedy to wśród zauropodów istniała wyraźna dominacja taksonów z grupy tytanozaurów i ich krewniaków. Angolatitan wg Mateusa i in. (2011) nie należy do tej grupy, jest natomiast jedynym znanym bazalnym przedstawicielem kladu Somphospondyli z czasu późnej kredy, przez co można go uznać reliktem wobec współczesnych mu form zauropodów. Z kolei Michael D'Emic (2012) uważa go za zaawansowanego przedstawiciela tytanozaurów - członka kladu Lithostrotia, przy czym niechcący zniekształca nazwę rodzajową na "Angolotitan". Wg analiz Manniona i in. (2013), jest to przedstawiciel Andesauroidea) (wg bardziej wiarygodnych metod - LCDM i LCSM z implied weighting) albo przedstawiciel Laurasiformes w kladzie siostrzanym do Euhelopodidae (zawierającym Lithostrotia), mieszczący się blisko podstawy tego kladu (LSCM) - podobny wynik uzyskano w opartej na tej ostaniej analizie Li i in. (2014), w której zabrakło Tastavinsaurus (wg wszystkich tych analiz bliskim krewnym Angolatitan jest Chubutisaurus i raczej nie jest reliktem).

Jego szczątki odkryto w tzw. "warstwach Tadi", których miąższość wynosi ok. 50 m. W ich złożach znajdywano wcześniej jedynie przedstawicieli fauny morskiej, takich jak prarekiny, amonity, mozazaury, czy plezjozaury.

Etymologia

Nazwa rodzajowa Angolatitan znaczy "tytan z Angoli". Z kolei epitet gatunkowy adamastor został został zaczerpnięty z imienia mitologicznego wodnego giganta – Adamastora – znanego z opowieści portugalskich żeglarzy i żyjącego wg nich w południowym Atlantyku.

Spis gatunków

Angolatitan Mateus, Jacobs, Schulp, Polcyn, Tavares, Neto, Morais i Antunes, 2011
= "Angolotitan" D'Emic, 2012 nomen nudum
A. adamastor Mateus, Jacobs, Schulp, Polcyn, Tavares, Neto, Morais i Antunes, 2011
= "Angolotitan adamastor" D'Emic, 2012 nomen nudum

Bibliografia

D’Emic, M. D. (2012). "The early evolution of titanosauriform sauropod dinosaurs." Zoological Journal of the Linnean Society, 166(4), 624-671. doi:10.1111/j.1096-3642.2012.00853.x

Li, L.-G., Li, D.-Q., You, H.-L., & Dodson, P. (2014). "A new titanosaurian sauropod from the Hekou Group (Lower Cretaceous) of the Lanzhou-Minhe Basin, Gansu Province, China". PLoS ONE, 9(1), e85979. doi:10.1371/journal.pone.0085979

Mannion, P. D., Upchurch, P., Barnes, R. N., & Mateus, O. (2013). "Osteology of the Late Jurassic Portuguese sauropod dinosaur Lusotitan atalaiensis (Macronaria) and the evolutionary history of basal titanosauriforms". Zoological Journal of the Linnean Society, 168(1), 98-206. doi:10.1111/zoj.12029

Mateus, O., Jacobs, L. L., Schulp, A. S., Polcyn, M. J., Tavares, T. S., Neto, A. B., Morais, M. L., & Antunes, M. T. (2011). "Angolatitan adamastor, a new sauropod dinosaur and the first record from Angola". Anais da Academia Brasileira de Ciências, 83(1), 1–13.

  1. ↑ 1,0 1,1 1,2 Molina-Pérez, R., & Larramendi, A. (2020). "Dinosaur Facts and Figures: The Sauropods and Other Sauropodomorphs". Princeton University Press.
Źródło: „https://encyklopedia.dinozaury.com/index.php?title=Angolatitan&oldid=37604”