Wahweap: Różnice pomiędzy wersjami
m (oznaczanie poszczególnych informacji w tabelach cz. I) |
(oznaczanie poszczególnych informacji w tabelach cz. II) |
||
| Linia 15: | Linia 15: | ||
|typowy = | |typowy = | ||
|grafika = Wahweap in Shadow (8164183821).jpg | |grafika = Wahweap in Shadow (8164183821).jpg | ||
| − | |podpis = Skały osadowe formacji Wahweap. | + | |podpis = Skały osadowe formacji Wahweap. Fot. John Fowler [https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Wahweap_in_Shadow_(8164183821).jpg] |
|mapa = | |mapa = | ||
<display_points type="terrain" zoom=4> | <display_points type="terrain" zoom=4> | ||
| Linia 71: | Linia 71: | ||
==Paleofauna== | ==Paleofauna== | ||
| − | Fauna dinozaurów nie różniła się specjalnie od innych miejsc w późnej kredzie na terenach Stanów Zjednoczonych. W osadach formacji odnaleziono hadrozaurydy, centrozauryny, pachycefalozaurydy, nodozaurydy, ankylozauryda, krokodyle, żółwie, ssaki, ryby oraz morskie bezkręgowce. Znanymi dinozaurami z tej formacji są: ''[[Lythronax]]'', ''[[Acristavus]]'', ''[[Machairoceratops]]'', ''[[Diabloceratops]]'' oraz ''[[Adelolophus]]'' | + | Fauna dinozaurów nie różniła się specjalnie od innych miejsc w późnej kredzie na terenach Stanów Zjednoczonych. W osadach formacji odnaleziono hadrozaurydy, centrozauryny, pachycefalozaurydy, nodozaurydy, ankylozauryda, krokodyle, żółwie, ssaki, ryby oraz morskie bezkręgowce. Znanymi dinozaurami z tej formacji są: ''[[Lythronax]]'', ''[[Acristavus]]'', ''[[Machairoceratops]]'', ''[[Diabloceratops]]'' oraz ''[[Adelolophus]]''. Pomimo, że w pokładach formacji nie znaleziono szczątków ornitomimozaurów, można założyć, że również były obecne na terenie formacji (Zanno i in., 2013). |
===Dinozaury=== | ===Dinozaury=== | ||
| Linia 87: | Linia 87: | ||
|- | |- | ||
| | | | ||
| − | ''[[Acristavus|Acristavus gagslarsoni]]''<ref> Gates, T.A., Horner, J.R., Hanna, R.R., Nelson, C.R. (2011). "New unadorned hadrosaurine hadrosaurid (Dinosauria, Ornithopoda) from the Campanian of North America". Journal of Vertebrate Paleontology. 31 (4): 798–811. [[doi:10.1080/02724634.2011.577854]]</ref><ref name=Beveridge2022>Beveridge i in., 2022</ref> | + | ''[[Acristavus|Acristavus gagslarsoni]]'' <ref> Gates, T.A., Horner, J.R., Hanna, R.R., Nelson, C.R. (2011). "New unadorned hadrosaurine hadrosaurid (Dinosauria, Ornithopoda) from the Campanian of North America". Journal of Vertebrate Paleontology. 31 (4): 798–811. [[doi:10.1080/02724634.2011.577854]]</ref><ref name=Beveridge2022>Beveridge i in., 2022</ref> |
| | | | ||
Star Seep | Star Seep | ||
| Linia 102: | Linia 102: | ||
|- | |- | ||
| | | | ||
| − | ''[[Adelolophus|Adelolophus hutchisoni]]''<ref name=Gates2014> Gates, T.A., Jinnah, Z., Levitt, C., Getty, M.A. (2014). "New hadrosaurid specimens from the lower-middle Campanian Wahweap Formation of Utah". W: David A. Eberth; David C. Evans. Hadrosaurs: Proceedings of the International Hadrosaur Symposium. Indiana University Press. pp. 156–173 </ref> | + | ''[[Adelolophus|Adelolophus hutchisoni]]'' <ref name=Gates2014> Gates, T.A., Jinnah, Z., Levitt, C., Getty, M.A. (2014). "New hadrosaurid specimens from the lower-middle Campanian Wahweap Formation of Utah". W: David A. Eberth; David C. Evans. Hadrosaurs: Proceedings of the International Hadrosaur Symposium. Indiana University Press. pp. 156–173 </ref> |
| | | | ||
stanowisko UCMP V98173 | stanowisko UCMP V98173 | ||
| Linia 117: | Linia 117: | ||
|- | |- | ||
| | | | ||
| − | [[cf]]. ''[[Brachylophosaurus]]''<ref name=Beveridge2022></ref> | + | [[cf]]. ''[[Brachylophosaurus]]'' <ref name=Gates2013>Gates, T. A., Lund, E.K., Boyd, C. A., DeBlieux, D. D., Titus, A. L., Evans, D. C., Getty, M. A., Kirkland, J. I. & Eaton, J. G. (2013). "Ornithopod Dinosaurs from the Grand Staircase–Escalante National Monument Region, Utah, and Their Role in Paleobiogeographic and Macroevolutionary Studies".[w] Titus, A. L. & Loewen, M. A. (red.). At the Top of the Grand Staircase: The Late Cretaceous of Southern Utah. Indiana University Press. pp. 463–481. </ref><ref name=Beveridge2022></ref> |
| | | | ||
Death Ridge | Death Ridge | ||
| Linia 135: | Linia 135: | ||
kość jarzmowa (UMNH VP 19465) | kość jarzmowa (UMNH VP 19465) | ||
| | | | ||
| − | Okaz UMNH VP 9458 wykazuje liczne podobieństwa w budowie do ''[[Brachylophosaurus|Brachylophosaurus canadensis.]]''. | + | Okaz UMNH VP 9458 wykazuje liczne podobieństwa w budowie do ''[[Brachylophosaurus|Brachylophosaurus canadensis.]]''.<ref name=Gates2013></ref> |
<hr> | <hr> | ||
| − | Razem z okazem UMNH VP 19465 znaleziono kość szczękową ryby z rodziny ''Amiidae'' (UMHN VP 19464). | + | Razem z okazem UMNH VP 19465 znaleziono kość szczękową ryby z rodziny ''Amiidae'' (UMHN VP 19464)<ref name=Beveridge2022></ref>. |
| | | | ||
[[Plik:Brachylophosaurus canadensis.png|200px]] | [[Plik:Brachylophosaurus canadensis.png|200px]] | ||
|- | |- | ||
| | | | ||
| − | ''[[Diabloceratops|Diabloceratops eatoni]]''<ref>Kirkland, J.I. & DeBlieux, D.D. (2010). "New basal centrosaurine ceratopsian skulls from the Wahweap Formation (Middle Campanian), Grand Staircase – Escalante National Monument, southern Utah"; [[w]]: Ryan, M.J., Chinnery-Allgeier, B.J., & Eberth, D.A. (red.) New Perspectives on Horned Dinosaurs: The Royal Tyrell Museum Ceratopsian Symposium, Bloomington, Indiana University Press, 117 – 140.</ref><ref name=Beveridge2022></ref> | + | ''[[Diabloceratops|Diabloceratops eatoni]]'' <ref>Kirkland, J.I. & DeBlieux, D.D. (2010). "New basal centrosaurine ceratopsian skulls from the Wahweap Formation (Middle Campanian), Grand Staircase – Escalante National Monument, southern Utah"; [[w]]: Ryan, M.J., Chinnery-Allgeier, B.J., & Eberth, D.A. (red.) New Perspectives on Horned Dinosaurs: The Royal Tyrell Museum Ceratopsian Symposium, Bloomington, Indiana University Press, 117 – 140.</ref><ref name=Beveridge2022></ref> |
| | | | ||
Last Chance | Last Chance | ||
| Linia 152: | Linia 152: | ||
UMNH VP 16699 - prawie kompletna czaszka (zachowana jej lewa część oraz elementy z prawej) | UMNH VP 16699 - prawie kompletna czaszka (zachowana jej lewa część oraz elementy z prawej) | ||
| | | | ||
| − | + | Jeden z najbardziej znanych prymitywnych [[centrozauryn]]ów. | |
| | | | ||
[[Plik:Diabloceratops UDL.png|200px]] | [[Plik:Diabloceratops UDL.png|200px]] | ||
|- | |- | ||
| | | | ||
| − | ''[[Lythronax|Lythronax argestes]]''<ref>Loewen, M.A., Irmis, R.B., Sertich, J.J.W., Currie, P.J. & Sampson, S.D. (2013a) "Tyrant dinosaur evolution tracks the rise and fall of Late Cretaceous oceans". PLOS ONE 8 (11): e79420. [[doi:10.1371/journal.pone.0079420]]</ref><ref name=Beveridge2022></ref> | + | ''[[Lythronax|Lythronax argestes]]'' <ref>Loewen, M.A., Irmis, R.B., Sertich, J.J.W., Currie, P.J. & Sampson, S.D. (2013a) "Tyrant dinosaur evolution tracks the rise and fall of Late Cretaceous oceans". PLOS ONE 8 (11): e79420. [[doi:10.1371/journal.pone.0079420]]</ref><ref name=Beveridge2022></ref> |
| | | | ||
Nipple Butte | Nipple Butte | ||
| Linia 172: | Linia 172: | ||
|- | |- | ||
| | | | ||
| − | [[Hadrosauroidea]] gen. nov.<ref name=Kirkland2024>Kirkland, J.I., Sertich, J.J.W., & Titus, A.L. (2024). "Dinosaur biostratigraphy of the Nonmarine Cretaceous of Utah". Geological Society, London, Special Publications. 545 (1): 211 [[doi:10.1144/SP545-2023-211]]</ref><ref name=Beveridge2022></ref> | + | [[Hadrosauroidea]] gen. nov. <ref name=Kirkland2024>Kirkland, J.I., Sertich, J.J.W., & Titus, A.L. (2024). "Dinosaur biostratigraphy of the Nonmarine Cretaceous of Utah". Geological Society, London, Special Publications. 545 (1): 211 [[doi:10.1144/SP545-2023-211]]</ref><ref name=Beveridge2022></ref> |
| | | | ||
Brigham Plains | Brigham Plains | ||
| Linia 185: | Linia 185: | ||
|- | |- | ||
| | | | ||
| − | ''[[Machairoceratops|Machairoceratops cronusi]]''<ref>Lund, E., K., O’Connor, P., M., Loewen, M., A., Jinnah, Z., A. (2016). "A New Centrosaurine Ceratopsid, ''Machairoceratops cronusi'' gen et sp. nov., from the Upper Sand Member of the Wahweap Formation (Middle Campanian), Southern Utah". PLoS ONE. 11 (5): e0154403. [[doi:10.1371/journal.pone.0154403]] </ref><ref name=Beveridge2022></ref> | + | ''[[Machairoceratops|Machairoceratops cronusi]]'' <ref>Lund, E., K., O’Connor, P., M., Loewen, M., A., Jinnah, Z., A. (2016). "A New Centrosaurine Ceratopsid, ''Machairoceratops cronusi'' gen et sp. nov., from the Upper Sand Member of the Wahweap Formation (Middle Campanian), Southern Utah". PLoS ONE. 11 (5): e0154403. [[doi:10.1371/journal.pone.0154403]] </ref><ref name=Beveridge2022></ref> |
| | | | ||
Star Seep | Star Seep | ||
| Linia 191: | Linia 191: | ||
Coyote Point | Coyote Point | ||
| | | | ||
| − | 246 m | + | 246 m |
| | | | ||
UMNH VP 20550 - fragmentaryczna czaszka | UMNH VP 20550 - fragmentaryczna czaszka | ||
| Linia 200: | Linia 200: | ||
|- | |- | ||
| | | | ||
| − | [[ | + | [[Nodosauridae]] gen. nov. <ref name=Kirkland2024></ref><ref name=Beveridge2022></ref> |
| | | | ||
Right Hand Collet Canyon | Right Hand Collet Canyon | ||
| Linia 213: | Linia 213: | ||
|- | |- | ||
| | | | ||
| − | [[Pachycephalosauridae]] gen. nov.<ref name=Kirkland2024></ref><ref name=Beveridge2022></ref> | + | [[Pachycephalosauridae]] gen. nov. <ref name=Kirkland2024></ref><ref name=Beveridge2022></ref> |
| | | | ||
Brigham Plains | Brigham Plains | ||
| Linia 226: | Linia 226: | ||
|- | |- | ||
| | | | ||
| − | "Wahweap Centrosaur A"<ref name=Loewen2013b>Loewen, M.A., Farke, A.A., Sampson, S.D., Getty, M.A., Lund, E.K. & O'Connor, P.M. (2013b) "Ceratopsid Dinosaurs from the Grand Staircase of Southern Utah" [w]: Titus, A.L. & Loewen, M.A. (red.) "At the Top of the Grand Staircase: The Late Cretaceous of Southern Utah" Bloomington, Indiana University Press. pp. 488–503.</ref><ref name=Beveridge2022></ref> | + | "Wahweap Centrosaur A" <ref name=Loewen2013b>Loewen, M.A., Farke, A.A., Sampson, S.D., Getty, M.A., Lund, E.K. & O'Connor, P.M. (2013b) "Ceratopsid Dinosaurs from the Grand Staircase of Southern Utah" [w]: Titus, A.L. & Loewen, M.A. (red.) "At the Top of the Grand Staircase: The Late Cretaceous of Southern Utah" Bloomington, Indiana University Press. pp. 488–503.</ref><ref name=Beveridge2022></ref><ref name=Kirkland2024></ref> |
| | | | ||
Pilot Knoll | Pilot Knoll | ||
| Linia 239: | Linia 239: | ||
|- | |- | ||
| | | | ||
| − | "Wahweap Centrosaur C"<ref name=Loewen2013b></ref><ref name=Beveridge2022></ref> | + | "Wahweap Centrosaur C" <ref name=Loewen2013b></ref><ref name=Beveridge2022></ref><ref name=Kirkland2024></ref> |
| | | | ||
Death Ridge | Death Ridge | ||
| Linia 252: | Linia 252: | ||
|- | |- | ||
| | | | ||
| − | Niezidentyfikowany [[ankylozauryd]]<ref>Loewen, M.A., Burns, M.E., Getty, M.E., Kirkland, J. I., Matthew K. & Vickaryous, M.K (2013c). "Review of Late Cretaceous Ankylosaurian Dinosaurs from the Grand Staircase Region, Southern Utah" [w]: Titus, A.L. & Loewen, M.A. (red.) "At the Top of the Grand Staircase: The Late Cretaceous of Southern Utah" Bloomington, Indiana University Press. pp. 445–462</ref> | + | Niezidentyfikowany [[ankylozauryd]] <ref name=Loewen2013c>Loewen, M.A., Burns, M.E., Getty, M.E., Kirkland, J. I., Matthew K. & Vickaryous, M.K (2013c). "Review of Late Cretaceous Ankylosaurian Dinosaurs from the Grand Staircase Region, Southern Utah" [w]: Titus, A.L. & Loewen, M.A. (red.) "At the Top of the Grand Staircase: The Late Cretaceous of Southern Utah" Bloomington, Indiana University Press. pp. 445–462</ref> |
| | | | ||
nie podano | nie podano | ||
| Linia 265: | Linia 265: | ||
|- | |- | ||
| | | | ||
| − | Niezidentyfikowany [[centrozauryn]] (takson z Nipple Butte)<ref name=Loewen2013b></ref><ref name=Beveridge2022></ref> | + | Niezidentyfikowany [[centrozauryn]] (takson z Nipple Butte) <ref name=Loewen2013b></ref><ref name=Beveridge2022></ref> |
| | | | ||
Nipple Butte | Nipple Butte | ||
| Linia 280: | Linia 280: | ||
|- | |- | ||
| | | | ||
| − | Niezidentyfikowany [[dromeozauryd]] (Morfotyp A) | + | Niezidentyfikowany [[dromeozauryd]] (Morfotyp A) <ref name=Zanno2013>Zanno i in., 2013</ref> |
<hr> | <hr> | ||
| − | Niezidentyfikowany [[dromeozauryd]] (Morfotyp B) | + | Niezidentyfikowany [[dromeozauryd]] (Morfotyp B) <ref name=Zanno2013>Zanno i in., 2013</ref> |
| | | | ||
nie podano | nie podano | ||
| Linia 299: | Linia 299: | ||
|- | |- | ||
| | | | ||
| − | Niezidentyfikowany [[Hadrosauridae|hadrozauryd]]<ref name=Beveridge2022></ref> | + | Niezidentyfikowany [[Hadrosauridae|hadrozauryd]] <ref name=Beveridge2022></ref> |
| | | | ||
Wesses Canyon | Wesses Canyon | ||
| Linia 333: | Linia 333: | ||
|- | |- | ||
| | | | ||
| − | + | Niezidentyfikowany [[Hadrosauridae|hadrozauryd]] <ref name=Holroyd2016></ref> | |
| | | | ||
nie podano | nie podano | ||
| Linia 340: | Linia 340: | ||
| | | | ||
ok. 213 m | ok. 213 m | ||
| − | |||
| − | |||
| | | | ||
UCMP 235252 - fragment kości kończyny tylnej | UCMP 235252 - fragment kości kończyny tylnej | ||
| Linia 348: | Linia 346: | ||
UCMP 252000-252001 oraz 235254-235255 - fragmenty szczęk | UCMP 252000-252001 oraz 235254-235255 - fragmenty szczęk | ||
| − | |||
| − | |||
| | | | ||
| − | + | Niediagnostyczny takson. | |
|- | |- | ||
| | | | ||
| − | Niezidentyfikowany [[Hadrosauridae|hadrozauryd]]<ref name=Beveridge2022></ref> | + | Niezidentyfikowany [[Hadrosauridae|hadrozauryd]] <ref name=Beveridge2022></ref> |
| | | | ||
Tibbet Springs | Tibbet Springs | ||
| Linia 365: | Linia 361: | ||
|- | |- | ||
| | | | ||
| − | Niezidentyfikowany [[nodozauryd]] | + | Niezidentyfikowany [[nodozauryd]] <ref name=Loewen2013c></ref> |
| | | | ||
nie podano | nie podano | ||
| Linia 378: | Linia 374: | ||
|- | |- | ||
| | | | ||
| − | Niezidentyfikowany [[pachycefalozauryd]]<ref>Evans, D.C., Williamson, T., Loewen, M.A., Kirkland, J.I. (2013). "Review of Pachycephalosaurian Dinosaurs from Grand Staircase–Escalante National Monument, Southern Utah". [w]: Titus, A.L. & Loewen, M.A. (red.) "At the Top of the Grand Staircase: The Late Cretaceous of Southern Utah" Bloomington, Indiana University Press. pp. 482–487.</ref> | + | Niezidentyfikowany [[pachycefalozauryd]] <ref>Evans, D.C., Williamson, T., Loewen, M.A., Kirkland, J.I. (2013). "Review of Pachycephalosaurian Dinosaurs from Grand Staircase–Escalante National Monument, Southern Utah". [w]: Titus, A.L. & Loewen, M.A. (red.) "At the Top of the Grand Staircase: The Late Cretaceous of Southern Utah" Bloomington, Indiana University Press. pp. 482–487.</ref> |
| | | | ||
Clints Cove | Clints Cove | ||
| Linia 391: | Linia 387: | ||
|- | |- | ||
| | | | ||
| − | Niezidentyfikowane [[teropod]]y | + | Niezidentyfikowane [[teropod]]y <ref name=Holroyd2016>Holroyd, P. A., & Hutchison, J. H. (2016). "Fauna and setting of the ''Adelolophus hutchisoni'' type locality in the Upper Cretaceous (Campanian) Wahweap Formation of Utah". PaleoBios, 33 [[doi:10.5070/P9331031196]]</ref> |
| | | | ||
nie podano | nie podano | ||
| Linia 401: | Linia 397: | ||
UCMP 235246 - tylna część paliczka | UCMP 235246 - tylna część paliczka | ||
| − | UCMP | + | UCMP 235247 i 235251 - przednie części kości udowych |
UCMP 235248 - kość śródstopia III | UCMP 235248 - kość śródstopia III | ||
| Linia 410: | Linia 406: | ||
|- | |- | ||
| | | | ||
| − | Niezidentyfikowany [[troodontyd]] | + | Niezidentyfikowany [[troodontyd]] <ref name=Zanno2013>Zanno i in., 2013</ref> |
| | | | ||
nie podano | nie podano | ||
| Linia 423: | Linia 419: | ||
|- | |- | ||
| | | | ||
| − | Niezidentyfikowane [[tyranozauryd]]y | + | Niezidentyfikowane [[tyranozauryd]]y <ref name=Holroyd2016></ref><ref name=Zanno2013>Zanno i in., 2013</ref> |
| | | | ||
nie podano | nie podano | ||
| Linia 433: | Linia 429: | ||
ok. 213 m | ok. 213 m | ||
| | | | ||
| − | OMNH 23635 - ząb | + | OMNH 23635 - ząb <ref name=Zanno2013>Zanno i in., 2013</ref> |
<hr> | <hr> | ||
| − | UCMP 235245 - częściowy ząb | + | UCMP 235245 - częściowy ząb <ref name=Holroyd2016></ref> |
| | | | ||
Niediagnostyczne taksony. | Niediagnostyczne taksony. | ||
| Linia 457: | Linia 453: | ||
{| class="wikitable sortable" align="center" width="100%" | {| class="wikitable sortable" align="center" width="100%" | ||
|- | |- | ||
| − | ! colspan=" | + | ! colspan="6" align="center" |'''Krokodylomorfy |
|- | |- | ||
!Takson | !Takson | ||
| Linia 464: | Linia 460: | ||
!Głębokość osadów, w której odnaleziono skamieniałości | !Głębokość osadów, w której odnaleziono skamieniałości | ||
!Materiał kopalny | !Materiał kopalny | ||
| − | |||
!Grafika | !Grafika | ||
|- | |- | ||
| | | | ||
| − | [[cf.]] ''Deinosuchus'' | + | [[cf.]] ''Deinosuchus''<ref name=Beveridge2022></ref> |
| | | | ||
Tibbers Springs | Tibbers Springs | ||
| Linia 489: | Linia 484: | ||
| | | | ||
częściowe szkielety | częściowe szkielety | ||
| − | |||
| − | |||
| | | | ||
[[Plik:Deinosuchus hatcheri.png|200px]] | [[Plik:Deinosuchus hatcheri.png|200px]] | ||
|- | |- | ||
| | | | ||
| − | + | Niezidentyfikowani przedstawiciele Crocodylia | |
| | | | ||
| − | nie podano | + | nie podano <ref name=Irmis2013></ref> |
| + | <hr> | ||
| + | Nipple Butte<ref name=Beveridge2022></ref> | ||
| + | <hr> | ||
| + | Coyote Canyon<ref name=Beveridge2022></ref> | ||
| | | | ||
nie podano | nie podano | ||
| + | <hr> | ||
| + | Last Chance Creek | ||
| + | <hr> | ||
| + | Reynolds Point | ||
| | | | ||
nie podano | nie podano | ||
| + | <hr> | ||
| + | dolne warstwy ogniwa Last Chance Creek | ||
| + | <hr> | ||
| + | środkowe warstwy ogniwa Reynolds Point | ||
| | | | ||
UMNH VP 16223 i UCMP 150155 - kości czołowe | UMNH VP 16223 i UCMP 150155 - kości czołowe | ||
UMNH VP 11948 - lewa kość zębowa | UMNH VP 11948 - lewa kość zębowa | ||
| − | + | <hr> | |
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
nie podano | nie podano | ||
| − | + | <hr> | |
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
kręg | kręg | ||
|- | |- | ||
| | | | ||
| − | Niezidentyfikowany przedstawiciel Crocodyliformes | + | Niezidentyfikowany przedstawiciel Crocodyliformes <ref name=Beveridge2022></ref><ref name=Irmis2013> Irmis, R.B., Hutchison, J.H., Sertich, J.J.W. & Titus. A. L (2013). "Crocodyliforms from the Late Cretaceous of Grand Staircase-Escalante National Monument and vicinity, southern Utah, USA" [w]: Titus, A.L. & Loewen, M. A (red.). "At the Top of the Grand Staircase: The Late Cretaceous of Utah". Indiana University Press, Bloomington & Indianapolis. pp. 422-444</ref> |
| | | | ||
| − | Brigham Plains | + | stanowisko UCMP V98173 <ref name=Irmis2013></ref> |
| + | <hr> | ||
| + | Brigham Plains<ref name=Beveridge2022></ref> | ||
| | | | ||
| + | Coyote Point | ||
| + | <hr> | ||
Last Chance Creek | Last Chance Creek | ||
| | | | ||
| + | powyżej 200 m | ||
| + | <hr> | ||
dolne warstwy ogniwa Last Chance Creek | dolne warstwy ogniwa Last Chance Creek | ||
| | | | ||
| + | UCMP 150157 - fragment kości zębowej | ||
| + | <hr> | ||
nie podano | nie podano | ||
|- | |- | ||
| | | | ||
| − | + | Niezidentyfikowany przedstawiciel Mesoeucrocodylia <ref name=Irmis2013></ref> | |
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | Niezidentyfikowany przedstawiciel Mesoeucrocodylia | ||
| | | | ||
stanowisko UCMP V98173 | stanowisko UCMP V98173 | ||
| Linia 563: | Linia 545: | ||
| | | | ||
UCMP 150156 - niekompletna lewa kość zębowa | UCMP 150156 - niekompletna lewa kość zębowa | ||
| − | |||
| − | |||
|- | |- | ||
| | | | ||
| − | Niezidentyfikowany przedstawiciel Neosuchia | + | Niezidentyfikowany przedstawiciel Neosuchia <ref name=Irmis2013></ref> |
| | | | ||
nie podano | nie podano | ||
| Linia 578: | Linia 558: | ||
UMNH VP 18617 - częściowa osteoderma | UMNH VP 18617 - częściowa osteoderma | ||
| − | |||
| − | |||
|} | |} | ||
| Linia 595: | Linia 573: | ||
|- | |- | ||
| | | | ||
| − | ''Arvinochelys'' [[sp.]] | + | ''Arvinochelys'' [[sp.]] <ref name=Holroyd2016></ref> |
| | | | ||
stanowisko UCMP V98173 | stanowisko UCMP V98173 | ||
| Linia 608: | Linia 586: | ||
|- | |- | ||
| | | | ||
| − | ''Basilemys'' [[sp.]] | + | ''Basilemys'' [[sp.]] <ref name=Holroyd2016></ref> |
| | | | ||
stanowisko UCMP V98173 | stanowisko UCMP V98173 | ||
| Linia 623: | Linia 601: | ||
''Neurankylus'' [[sp.]] | ''Neurankylus'' [[sp.]] | ||
| | | | ||
| − | stanowisko UCMP V98173 | + | stanowisko UCMP V98173 <ref name=Holroyd2016></ref> |
<hr> | <hr> | ||
| − | Nipple Butte | + | Nipple Butte<ref name=Beveridge2022></ref> |
<hr> | <hr> | ||
| − | Star Seep | + | Star Seep<ref name=Beveridge2022></ref> |
<hr> | <hr> | ||
| − | Brigham Plains | + | Brigham Plains<ref name=Beveridge2022></ref> |
| | | | ||
Coyote Point | Coyote Point | ||
| Linia 660: | Linia 638: | ||
Niezidentyfikowani przedstawiciele Baenidae | Niezidentyfikowani przedstawiciele Baenidae | ||
| | | | ||
| − | stanowisko UCMP V98173 | + | stanowisko UCMP V98173 <ref name=Holroyd2016></ref> |
<hr> | <hr> | ||
| − | Tibbet Springs | + | Tibbet Springs<ref name=Beveridge2022></ref> |
<hr> | <hr> | ||
| − | Wesses Cove | + | Wesses Cove<ref name=Beveridge2022></ref> |
| | | | ||
Coyote Point | Coyote Point | ||
| Linia 689: | Linia 667: | ||
Niezidentyfikowani przedstawiciele Trionychidae | Niezidentyfikowani przedstawiciele Trionychidae | ||
| | | | ||
| − | stanowisko UCMP V98173 | + | stanowisko UCMP V98173 <ref name=Holroyd2016></ref> |
<hr> | <hr> | ||
| − | The Gut | + | The Gut<ref name=Beveridge2022></ref> |
| | | | ||
Coyote Point | Coyote Point | ||
| Linia 715: | Linia 693: | ||
! Klad | ! Klad | ||
|- | |- | ||
| − | | ''Alphadon'' sp. | + | | ''Alphadon'' sp. <ref name=Cifelli1990a>Cifelli, R.L. (1990a). "Cretaceous mammals of southern Utah. II. Marsupials and marsupial-like mammals from the Wahweap Formation (early Campanian)". Journal of Vertebrate Paleontology 10 (3): 320-331</ref><ref name=Cifelli1990b>Cifelli, R.L. (1990b). "Cretaceous mammals of southern Utah. IV. Eutherian mammals from the Wahweap (Aquilan) and Kaiparowits (Judithian) Formations". Journal of Vertebrate Paleontology 10 (3): 346-360 </ref><ref name=Eaton1999>Eaton, J.G., Cifelli, R.L., Hutchinson, H.J., Kirkland, J.I. & Parrish J.M. (1999). "Cretaceous vertebrate faunas from the Kaiparowits Plateau, south-central Utah" [w]:Gillete, D. D. (red.) ''Vertebrate Paleontology in Utah'' 1. Utah Geological Survey. </ref> |
| Metatheria | | Metatheria | ||
|- | |- | ||
| − | | ''Anchistodelphys archibaldi'' | + | | ''Anchistodelphys archibaldi'' <ref name=Cifelli1990a></ref><ref name=Cifelli1990b></ref><ref name=Eaton1999></ref> |
| Marsupialiformes | | Marsupialiformes | ||
|- | |- | ||
| − | | ''Anchistodelphys'' sp. | + | | ''Anchistodelphys'' sp. <ref name=Cifelli1990a></ref><ref name=Cifelli1990b></ref><ref name=Eaton1999></ref> |
| Marsupialiformes | | Marsupialiformes | ||
|- | |- | ||
| − | | ''Cimolomys'' sp., cf. ''C. clarki'' | + | | ''Cimolomys'' sp., cf. ''C. clarki'' <ref name=Cifelli1990a></ref><ref name=Cifelli1990b></ref><ref name=Eaton1999></ref> |
| Multituberculata | | Multituberculata | ||
|- | |- | ||
| − | | ''Cimolomys'' sp. | + | | ''Cimolomys'' sp. <ref name=Cifelli1990a></ref><ref name=Cifelli1990b></ref><ref name=Eaton1999></ref> |
| Multituberculata | | Multituberculata | ||
|- | |- | ||
| − | | ''Cimexomys'' sp., cf. ''C. antiquus'' | + | | ''Cimexomys'' sp., cf. ''C. antiquus'' <ref name=Cifelli1990a></ref><ref name=Cifelli1990b></ref><ref name=Eaton1999></ref> |
| Multituberculata | | Multituberculata | ||
|- | |- | ||
| − | | ''Iugomortiferum thoringtoni'' | + | | ''Iugomortiferum thoringtoni'' <ref name=Cifelli1990a></ref><ref name=Cifelli1990b></ref><ref name=Eaton1999></ref> |
| Marsupialiformes | | Marsupialiformes | ||
|- | |- | ||
| − | | ''Iugomortiferum'' sp. | + | | ''Iugomortiferum'' sp. <ref name=Cifelli1990a></ref><ref name=Cifelli1990b></ref><ref name=Eaton1999></ref> |
| Marsupialiformes | | Marsupialiformes | ||
|- | |- | ||
| − | | ? ''Meniscoessus'' sp. | + | | ? ''Meniscoessus'' sp. <ref name=Cifelli1990a></ref><ref name=Cifelli1990b></ref><ref name=Eaton1999></ref> |
| Multituberculata | | Multituberculata | ||
|- | |- | ||
| − | | ''Paracimexomys'' sp. | + | | ''Paracimexomys'' sp. <ref name=Cifelli1990a></ref><ref name=Cifelli1990b></ref><ref name=Eaton1999></ref> |
| Multituberculata | | Multituberculata | ||
|- | |- | ||
| − | | ''Paranyctoides'' sp. | + | | ''Paranyctoides'' sp. <ref name=Cifelli1990a></ref><ref name=Cifelli1990b></ref><ref name=Eaton1999></ref> |
| Eutheria | | Eutheria | ||
|- | |- | ||
| − | | ''Protalphadon crebreforme'' | + | | ''Protalphadon crebreforme'' <ref name=Cifelli1990a></ref><ref name=Cifelli1990b></ref><ref name=Eaton1999></ref> |
| Metatheria | | Metatheria | ||
|- | |- | ||
| − | | ''Symmetrodontoides foxii'' | + | | ''Symmetrodontoides foxii'' <ref name=Cifelli1990a></ref><ref name=Cifelli1990b></ref><ref name=Eaton1999></ref> |
| Symmetrodonta | | Symmetrodonta | ||
|- | |- | ||
| − | | ''Zygiocuspis goldingi'' | + | | ''Zygiocuspis goldingi'' <ref name=Cifelli1990a></ref><ref name=Cifelli1990b></ref><ref name=Eaton1999></ref> |
| Theria | | Theria | ||
|- | |- | ||
| − | |Nieokreślony przedstawiciel Cimolomyidae | + | |Nieokreślony przedstawiciel Cimolomyidae <ref name=Cifelli1990a></ref><ref name=Cifelli1990b></ref><ref name=Eaton1999></ref> |
| Multituberculata | | Multituberculata | ||
|- | |- | ||
| − | | Nienazwany takson | + | | Nienazwany takson <ref name=Cifelli1990a></ref><ref name=Cifelli1990b></ref><ref name=Eaton1999></ref> |
| Metatheria | | Metatheria | ||
|- | |- | ||
| − | | Dwa nowe taksony | + | | Dwa nowe taksony <ref name=Cifelli1990a></ref><ref name=Cifelli1990b></ref><ref name=Eaton1999></ref> |
| Theria | | Theria | ||
|} | |} | ||
| Linia 772: | Linia 750: | ||
!Materiał kopalny | !Materiał kopalny | ||
|- | |- | ||
| − | |Nienazwany takson | + | |Nienazwany takson <ref name=Gardner2013>Gardner, J.D., Eaton, J. G. & Cifelli, R.L. (2013). "Preliminary Report on Salamanders (Lissamphibia; Caudata) from the Late Cretaceous (Late Cenomanian–Late Campanian) of Southern Utah, USA. [w]: Titus, A.L. & Loewen, M.A. (red.) "At the Top of the Grand Staircase: The Late Cretaceous of Southern Utah" Bloomington, Indiana University Press. pp. 237–272</ref> |
| − | |UMNH VP 19209 - kręg | + | |UMNH VP 19209 - kręg tułowiowy |
|- | |- | ||
| − | |''Opisthotriton'' [[sp.]] | + | |''Opisthotriton'' [[sp.]] <ref name=Gardner2013></ref> |
|UMNH VP 19194-19198 - pierwsze kręgi szyjne | |UMNH VP 19194-19198 - pierwsze kręgi szyjne | ||
UMNH VP 19199-19200 - kręgi tułowiowe | UMNH VP 19199-19200 - kręgi tułowiowe | ||
|- | |- | ||
| − | |''Scapherpeton'' [[sp.]] | + | |''Scapherpeton'' [[sp.]] <ref name=Gardner2013></ref> |
|UMNH VP 19186 - pierwszy kręg szyjny (atlas) | |UMNH VP 19186 - pierwszy kręg szyjny (atlas) | ||
|} | |} | ||
| Linia 789: | Linia 767: | ||
!Materiał kopalny | !Materiał kopalny | ||
|- | |- | ||
| − | | ''Cantioscyllium estesi'' | + | | ''Cantioscyllium estesi'' <ref name=Kirkland2013> Kirkland, J.I., Eaton, Jeffrey G. & Brinkman, D.B. (2013). "Elasmobranchs from Upper Cretaceous Freshwater Facies in Southern Utah" [w]: Titus, A.L. & Loewen, M.A. (red.) "At the Top of the Grand Staircase: The Late Cretaceous of Southern Utah" Bloomington, Indiana University Press. pp. 153–194.</ref> |
| zęby | | zęby | ||
|- | |- | ||
| − | | ''Chiloscyllium missouriense'' | + | | ''Chiloscyllium missouriense'' <ref name=Kirkland2013></ref> |
| zęby | | zęby | ||
|- | |- | ||
| − | | ''Columbusia deblieuxi'' | + | | ''Columbusia deblieuxi'' <ref name=Kirkland2013></ref> |
| zęby | | zęby | ||
|- | |- | ||
| − | | ''Cristomylus ciffelli'' | + | | ''Cristomylus ciffelli'' <ref name=Kirkland2013></ref> |
| zęby | | zęby | ||
|- | |- | ||
| − | | ''Hybodus'' [[sp.]] | + | | ''Hybodus'' [[sp.]] <ref name=Kirkland2013></ref> |
| ząb | | ząb | ||
|- | |- | ||
| − | | ''Lonchidion'' [[sp.]] | + | | ''Lonchidion'' [[sp.]] <ref name=Kirkland2013></ref> |
| ząb | | ząb | ||
|- | |- | ||
| − | | ''Texatrygon brycensis'' | + | | ''Texatrygon brycensis'' <ref name=Kirkland2013></ref> |
| zęby | | zęby | ||
|} | |} | ||
| Linia 817: | Linia 795: | ||
!Materiał kopalny | !Materiał kopalny | ||
|- | |- | ||
| − | | Nieokreślony przedstawiciel Acipenseriformes | + | | Nieokreślony przedstawiciel Acipenseriformes <ref name=Holroyd2016></ref> |
| kolec płetwy piersiowej | | kolec płetwy piersiowej | ||
|- | |- | ||
| − | |Nieokreślony przedstawiciel Lepisosteidae | + | |Nieokreślony przedstawiciel Lepisosteidae <ref name=Holroyd2016></ref> |
| fragment łuski i kręg | | fragment łuski i kręg | ||
|- | |- | ||
| − | |Niezidentyfikowany przedstawiciel ''Lepidotes'' | + | |Niezidentyfikowany przedstawiciel ''Lepidotes''<ref name=Brinkman2013></ref> |
|zęby | |zęby | ||
|- | |- | ||
| − | | ''Melvius'' [[ cf.]] ''M. chauliodus'' | + | | ''Melvius'' [[ cf.]] ''M. chauliodus'' <ref name=Holroyd2016></ref> |
| trzon kręgu, fragmenty czaszki | | trzon kręgu, fragmenty czaszki | ||
|- | |- | ||
| − | | ''Micropycnodon'' [[sp.]] | + | | ''Micropycnodon'' [[sp.]] <ref name=Brinkman2013> Brinkman, D.B., Newbrey, M.G., Neuman, A.G. & Eaton, J.G. (2013). "Freshwater Osteichthyes from the Cenomanian to Late Campanian of Grand Staircase–Escalante National Monument, Utah" [w]: Titus, A.L. & Loewen, M.A. (red.) "At the Top of the Grand Staircase: The Late Cretaceous of Southern Utah" Bloomington, Indiana University Press. pp. 195–236</ref> |
| ząb | | ząb | ||
|- | |- | ||
| − | | ''Paralbula'' [[sp.]] | + | | ''Paralbula'' [[sp.]] <ref name=Brinkman2013></ref> |
| ząb | | ząb | ||
|- | |- | ||
| − | | Nieokreślony przedstawiciel Polyodontidae | + | | Nieokreślony przedstawiciel Polyodontidae <ref name=Brinkman2013></ref> |
|zęby | |zęby | ||
|} | |} | ||
| Linia 851: | Linia 829: | ||
<small> | <small> | ||
Beveridge, T. L., Roberts, E. M., Ramezani, J., Titus, A. L., Eaton, J. G., Irmis, R. B., & Sertich, J. J. (2022). "Refined geochronology and revised stratigraphic nomenclature of the Upper Cretaceous Wahweap Formation, Utah, USA and the age of early Campanian vertebrates from southern Laramidia". Palaeogeography, Palaeoclimatology, Palaeoecology, 591, 110876. [[doi:10.1016/j.palaeo.2022.110876]] | Beveridge, T. L., Roberts, E. M., Ramezani, J., Titus, A. L., Eaton, J. G., Irmis, R. B., & Sertich, J. J. (2022). "Refined geochronology and revised stratigraphic nomenclature of the Upper Cretaceous Wahweap Formation, Utah, USA and the age of early Campanian vertebrates from southern Laramidia". Palaeogeography, Palaeoclimatology, Palaeoecology, 591, 110876. [[doi:10.1016/j.palaeo.2022.110876]] | ||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
DeBlieux, D. D., Kirkland, J. I., Gates, T. A., Eaton, J. G., Getty, M. A., Sampson, S. D., Loewen, M. A., & Hayden, M. C. (2013). "Paleontological overview and taphonomy of the middle Campanian Wahweap Formation in Grand Staircase-Escalante National Monument". [w]: Titus, A.L. & Loewen, M.A. (red.) "At the Top of the Grand Staircase: The Late Cretaceous of Southern Utah" Bloomington, Indiana University Press, 563-587. | DeBlieux, D. D., Kirkland, J. I., Gates, T. A., Eaton, J. G., Getty, M. A., Sampson, S. D., Loewen, M. A., & Hayden, M. C. (2013). "Paleontological overview and taphonomy of the middle Campanian Wahweap Formation in Grand Staircase-Escalante National Monument". [w]: Titus, A.L. & Loewen, M.A. (red.) "At the Top of the Grand Staircase: The Late Cretaceous of Southern Utah" Bloomington, Indiana University Press, 563-587. | ||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
Jinnah, Z. A., & Roberts, E. M. (2011). "Facies associations, paleoenvironment, and base-level changes in the Upper Cretaceous Wahweap Formation, Utah, USA". Journal of Sedimentary Research, 81(4), 266-283. [[doi:10.2110/jsr.2011.22]] | Jinnah, Z. A., & Roberts, E. M. (2011). "Facies associations, paleoenvironment, and base-level changes in the Upper Cretaceous Wahweap Formation, Utah, USA". Journal of Sedimentary Research, 81(4), 266-283. [[doi:10.2110/jsr.2011.22]] | ||
| − | |||
| − | |||
Moran, K., Hilbert-Wolf, H. L., Golder, K., Malenda, H. F., Smith, C. J., Storm, L. P., Simpson E. L., Wizevich, M. C & Tindall, S. E. (2010). "Attributes of the wood-boring trace fossil ''Asthenopodichnium'' in the Late Cretaceous Wahweap Formation, Utah, USA". Palaeogeography, Palaeoclimatology, Palaeoecology, 297(3-4), 662-669. [[doi:10.1016/j.palaeo.2010.09.015]] | Moran, K., Hilbert-Wolf, H. L., Golder, K., Malenda, H. F., Smith, C. J., Storm, L. P., Simpson E. L., Wizevich, M. C & Tindall, S. E. (2010). "Attributes of the wood-boring trace fossil ''Asthenopodichnium'' in the Late Cretaceous Wahweap Formation, Utah, USA". Palaeogeography, Palaeoclimatology, Palaeoecology, 297(3-4), 662-669. [[doi:10.1016/j.palaeo.2010.09.015]] | ||
| − | |||
| − | |||
Simpson, E.L., Hilbert-Wolf, H.L., Wizevich, M.C., Tandall, S.E., Fasinski, B.R., Storm, L.P. & Needle, M.D. (2010). "Predatory digging behavior by dinosaurs". Geology (2010) 38 (8): 699–702. [[doi:10.1130/G31019.1]] | Simpson, E.L., Hilbert-Wolf, H.L., Wizevich, M.C., Tandall, S.E., Fasinski, B.R., Storm, L.P. & Needle, M.D. (2010). "Predatory digging behavior by dinosaurs". Geology (2010) 38 (8): 699–702. [[doi:10.1130/G31019.1]] | ||
Wersja z 16:23, 23 sie 2024
| Autor: | Paweł Konarzewski, Michał Siedlecki |
| Formacja Wahweap | |
|---|---|
| Wiek |
ok. 82,2-77,3 Ma |
| Miejsce | USA - Utah |
| Podjednostki | ogniwa Last Chance Creek, Reynolds Point, Coyote Point i Pardner Canyon |
| Leży pod | formacja Kaiparowits |
| Leży nad | formacja Straight Cliffs |
| Miąższość | 410 m |
| Klimat | ciepły i wilgotny wraz z porami suchymi |
| Litologia | piaskowce, mułowce |
| 350px Skały osadowe formacji Wahweap. Fot. John Fowler [3] | |
| Mapa znalezisk | |
Wczytywanie mapy… }
| |
Wstęp
Formacja Wahweap to jednostka litostratygraficzna położona na terenie dzisiejszych Stanów Zjednoczonych. Jej osady są datowane na wczesny i środkowy kampan.
Etymologia
Nazwa formacji pochodzi od rzeki Wahweap mającej 89,5 km dlugości przechodzącej przez omawianą jednostkę geologiczną.
Historia badań
Formację po raz pierwszy opisali Gregory i Moore w 1931 roku. Określili, że piaskowce Wahweap powstały w wyniku akumulacji rzecznej o grubości od 360 do 460 m składającej się z mułowców zalewowych i piaskowców powstałych w korytach rzecznych. Peterson i Waldrop (1965) formalnie zdefiniowali formację, a w kolejnych latach prowadzono nad nią dalsze badana. Eaton (1991) zaproponował nieformalny podział osadów na dolne, środkowe i górne ogniwo ze względu na różnice w budowie skał. W 2022 roku Beveridge wraz z współautorzy nazwali ogniwa oraz określili dokładny wiek formacji Wahweap.
Litologia
Formacja Wahweap znajduje się na południu stanu Utah, wzdłuż krawędzi płaskowyżów Markagunt i Paunsaugunt oraz jest rozległa na cały płaskowyż Kaiparowits. Najniższe osady stykają się z formacją Straight Cliffs, a najwyższe z Kaiparowits. Jest ona również skorelowana z formacją Masuk i piaskowcami Tarantula Mesa, które znajdują się na północny wschód w Kotlinie Henry. Jednak najbardziej obfitą w skamieniałości jest formacja Wahweap. Opisywaną formację tworzą osady pochodzenia rzecznego (piaskowce oraz mułowce). Beveridge i in. (2022) w swoim badaniu zdefiniowali cztery ogniwa:
Last Chance Creek
Wiek: 82,17-81,55 Ma (przedział z niepewnością: 83,64-81,47 Ma)
Miąższość: 0-64 m
Charakterystyka: Pierwsze ogniwo w formacji, znane wcześniej jako dolne ogniwo. Składa się głównie z mułowców oraz piaskowców.
Reynolds Point
Wiek: 81,55-80,62 Ma (przedział z niepewnością: 82,17-80,11 Ma)
Miąższość: 65-175 m
Charakterystyka: Drugie ogniwo znane wcześniej jako środkowe ogniwo. Zawiera większą ilość osadów zalewowych oraz kruchych piaskowców drobnoziarnistych niż Last Chance Creek.
Coyote Point
Wiek: 80,61-79,02 Ma (przedział z niepewnością: 81-78,02 Ma)
Miąższość: 176-312 m
Charakterystyka: Dawniej znana jako górna część. Dominują w niej piaskowce, a u podstaw tego ogniwa prawdopodobnie morze wpłynęło na tworzenie osadów.
Pardner Canyon
Wiek: 79-77,29 Ma (przedział z niepewnością: 79,98-76,67 Ma)
Miąższość: 313-410 m
Charakterystyka: Dominują w niej piaskowce tworzące klify oraz mułowce.
Paleośrodowisko
W późnej kredzie Morze Środkowego Zachodu (ang. Western Interior Seaway) dzieliło Amerykę Północną na dwie części: zachodnią Laramidię oraz wschodnią Appalachię. W środowisku odtworzonym na podstawie znalezisk z formacji Wahweap znajdowały się głównie tereny wilgotne (rozlewiska, jeziora oraz doliny rzeczne). Klimat był wilgotny z sezonowo występującymi suszami (Jinnah i Roberts, 2011).
Paleofauna
Fauna dinozaurów nie różniła się specjalnie od innych miejsc w późnej kredzie na terenach Stanów Zjednoczonych. W osadach formacji odnaleziono hadrozaurydy, centrozauryny, pachycefalozaurydy, nodozaurydy, ankylozauryda, krokodyle, żółwie, ssaki, ryby oraz morskie bezkręgowce. Znanymi dinozaurami z tej formacji są: Lythronax, Acristavus, Machairoceratops, Diabloceratops oraz Adelolophus. Pomimo, że w pokładach formacji nie znaleziono szczątków ornitomimozaurów, można założyć, że również były obecne na terenie formacji (Zanno i in., 2013).
Dinozaury
| Dinozaury | ||||||
|---|---|---|---|---|---|---|
| Takson | Miejsce | Ogniwo | Głębokość osadów, w której odnaleziono skamieniałości | Materiał kopalny | Komentarz | Grafika |
|
Star Seep |
Reynolds Point |
166 m |
UMNH VP 16607 - niekompletna czaszka oraz kręg szyjny |
Występował również w formacji Two Medicine. |
||
|
stanowisko UCMP V98173 |
Coyote Point |
180-250 m |
USMP 152028 - niekompletna kość szczękowa |
Najstarszy znany lambeozauryn z Ameryki Północnej. |
||
|
Death Ridge Wesses Canyon |
Pardner Canyon Reynolds Point |
dolne warstwy ogniwa Pardner Canyon środkowe warstwy ogniwa Reynolds Point |
UMNH VP 9548 - niekompletna kość szczękowa oraz kości kończyn przednich kość jarzmowa (UMNH VP 19465) |
Okaz UMNH VP 9458 wykazuje liczne podobieństwa w budowie do Brachylophosaurus canadensis..[4] Razem z okazem UMNH VP 19465 znaleziono kość szczękową ryby z rodziny Amiidae (UMHN VP 19464)[2]. |
||
|
Last Chance |
Reynolds Point |
105 m |
UMNH VP 16699 - prawie kompletna czaszka (zachowana jej lewa część oraz elementy z prawej) |
Jeden z najbardziej znanych prymitywnych centrozaurynów. |
||
|
Nipple Butte |
Reynolds Point |
70 m |
UMNH VP 20200 - kości czaszki oraz kończyn tylnych |
Najstarszy znany tyranozauryd z terenów Ameryki Północnej. |
||
|
Hadrosauroidea gen. nov. [7][2] |
Brigham Plains |
Reynolds Point |
dolne warstwy ogniwa Reynolds Point |
częściowy szkielet |
Nowy takson oczekujący na formalny opis. | |
|
Star Seep |
Coyote Point |
246 m |
UMNH VP 20550 - fragmentaryczna czaszka |
Bliski kuzyn Diabloceratops, znany wcześniej jako "Wahweap Centrosaur B". |
||
|
Nodosauridae gen. nov. [7][2] |
Right Hand Collet Canyon |
Reynolds Point |
środkowe osady ogniwa Reynolds Point |
UMNH VP 22080 - częściowa czaszka oraz szkielet pozaczaszkowy |
Nowy takson oczekujący na formalny opis. | |
|
Pachycephalosauridae gen. nov. [7][2] |
Brigham Plains |
Last Chance Creek |
środkowe warstwy ogniwa Last Chance Creek |
DMNH EVP. 131000 - nie podano |
Nowy takson oczekujący na formalny opis. | |
|
Pilot Knoll |
Last Chance Creek |
45 m |
UMNH VP 20600 - niekompletna czaszka |
Nowy, diagnostyczny takson czekający na formalny opis. Najstarszy centrozauryn z omawianej formacji. Miał jedną parę różków ciemieniowych podobnych do tych u Albertaceratops. | ||
|
Death Ridge |
Pardner Canyon |
313 m |
UMNH VP 9459 - fragmenty czaszki oraz szkieletu pozaczaszkowego |
Nowy, diagnostyczny takson czekający na formalny opis. Najmłodszy centrozauryn z omawianej formacji. | ||
|
Niezidentyfikowany ankylozauryd [10] |
nie podano |
Coyote Point |
nie podano |
OMNH 21280 (częściowo), 21858 i 24276 - 3 zęby |
Niediagnostyczny takson. | |
|
Niezidentyfikowany centrozauryn (takson z Nipple Butte) [9][2] |
Nipple Butte |
Last Chance Creek |
50 m |
UMNH VP 16704 - częściowa czaszka |
Początkowo został przypisany do Diabloceratops, jednak uważa się go za odrębny takson od Diabloceratops. |
|
|
Niezidentyfikowany dromeozauryd (Morfotyp A) [11] Niezidentyfikowany dromeozauryd (Morfotyp B) [11] |
nie podano |
Coyote Point |
nie podano |
14 zębów, w tym MNA NB-9 UCM 8613 - ząb |
Takson niediagnostyczny. Wcześniej przypisywany do Dromaeosaurus. Takson niediagnostyczny. Wcześniej przypisywany do Saurornitholestes. | |
|
Niezidentyfikowany hadrozauryd [2] |
Wesses Canyon |
Reynolds Point |
70 m |
szkielet pozaczaszkowy |
Zachowały się u niego odciski skóry. Wraz z szkieletem tego hadrozauryda odnaleziono również pancerz żółwia (UMNH VP 20213) oraz ząb ryby Melvius. | |
|
Niezidentyfikowane hadrozaurydy[2] |
Wesses Cove Nipple Butte |
Reynolds Point Last Chance Creek |
dolne warstwy ogniwa Reynolds Point niższe warstwy ogniwa Last Chance Creek |
łopatka (UMHN VP 20215), kość zębowa (UMNH VP 20216), bliższa część kości ramiennej UMNH VP 20616 - artykułowany szkielet pozaczaszkowy |
Być może nowe taksony. | |
|
Niezidentyfikowany hadrozauryd [12] |
nie podano |
Coyote Point |
ok. 213 m |
UCMP 235252 - fragment kości kończyny tylnej UCMP 235253 - kręg UCMP 252000-252001 oraz 235254-235255 - fragmenty szczęk |
Niediagnostyczny takson. | |
|
Niezidentyfikowany hadrozauryd [2] |
Tibbet Springs |
Last Chance Creek |
10 m |
złoże kostne hadrozaurydów | ||
|
Niezidentyfikowany nodozauryd [10] |
nie podano |
prawdopodobnie Last Chance Creek, Reynolds Point i Coyote Point |
nie podano |
zęby (z Coyote Point znane są OMNH 21280 (częściowo), 21992 i 24278), osteodermy (UMNH VP 13981, 15664, 16408 i 21207), częściowy szkielet pozaczaszkowy, czaszka (zaginęła) |
Takson ten nie wykazuje żadnych cech diagnostycznych. | |
|
Niezidentyfikowany pachycefalozauryd [13] |
Clints Cove |
Reynolds Point |
dolne warstwy ogniwa Reynolds Point |
UMNH VP 11939 - niekompletna kopuła czołowo-ciemieniowa oraz zęby |
Zachowana kopuła nie wykazuje żadnych cech diagnostycznych. | |
|
nie podano |
Coyote Point |
ok. 213 m |
UCMP 235246 - tylna część paliczka UCMP 235247 i 235251 - przednie części kości udowych UCMP 235248 - kość śródstopia III UCMP 235249-50 - tylna część kości udowej, zęby |
Potencjalnie nowe taksony (o ile diagnostyczne). Dawniej przypisywane do Richardoestesia i Paronychodon. | ||
|
Niezidentyfikowany troodontyd [11] |
nie podano |
Coyote Point |
nie podano |
OMNH 21988 i 24237 - zęby |
Takson niediagnostyczny. Dawniej przypisywany do Troodon. | |
|
Niezidentyfikowane tyranozaurydy [12][11] |
nie podano |
Coyote Point |
nie podano ok. 213 m |
OMNH 23635 - ząb [11] UCMP 235245 - częściowy ząb [12] |
Niediagnostyczne taksony. | |
|
Niezidentyfikowany zaurolofin[3][2] |
Camp Flat |
Reynolds Point |
środkowe warstwy ogniwa Reynolds Point |
złoże kostne |
Potencjalnie nowy takson. | |
Krokodylomorfy
| Krokodylomorfy | |||||
|---|---|---|---|---|---|
| Takson | Miejsce | Ogniwo | Głębokość osadów, w której odnaleziono skamieniałości | Materiał kopalny | Grafika |
|
Tibbers Springs Nipple Butte Brigham Plains |
Last Chance Creek Last Chance Creek Reynolds Point |
dolne warstwy ogniwa Last Chance Creek dolne warstwy ogniwa Last Chance Creek dolne warstwy ogniwa Reynolds Point |
częściowe szkielety |
||
|
Niezidentyfikowani przedstawiciele Crocodylia |
nie podano [14] Nipple Butte[2] Coyote Canyon[2] |
nie podano Last Chance Creek Reynolds Point |
nie podano dolne warstwy ogniwa Last Chance Creek środkowe warstwy ogniwa Reynolds Point |
UMNH VP 16223 i UCMP 150155 - kości czołowe UMNH VP 11948 - lewa kość zębowa nie podano kręg | |
|
stanowisko UCMP V98173 [14] Brigham Plains[2] |
Coyote Point Last Chance Creek |
powyżej 200 m dolne warstwy ogniwa Last Chance Creek |
UCMP 150157 - fragment kości zębowej nie podano | ||
|
Niezidentyfikowany przedstawiciel Mesoeucrocodylia [14] |
stanowisko UCMP V98173 |
Coyote Point |
powyżej 200 m |
UCMP 150156 - niekompletna lewa kość zębowa | |
|
Niezidentyfikowany przedstawiciel Neosuchia [14] |
nie podano |
nie podano |
nie podano |
UMNH VP 9547 - fragmenty żuchwy, zęby i osteodermy UMNH VP 18617 - częściowa osteoderma | |
Żółwie
| Żółwie | |||||
|---|---|---|---|---|---|
| Takson | Miejsce | Ogniwo | Głębokość osadów, w której odnaleziono skamieniałości | Materiał kopalny | Komentarz |
|
stanowisko UCMP V98173 |
Coyote Point |
powyżej 200 m |
UCMP 235584 - fragment skorupy |
Zachowany element skorupy wykazuje podobieństwa w budowie do tej u Arvinochelys goldeni. | |
|
stanowisko UCMP V98173 |
Coyote Point |
powyżej 200 m |
UCMP 252017 i UCMP 235242 - fragmenty skorupy |
Na skorupie znajdywały się nierównomiernie rozmieszczone guzki. | |
|
Neurankylus sp. |
stanowisko UCMP V98173 [12] Nipple Butte[2] Star Seep[2] Brigham Plains[2] |
Coyote Point Lasy Chance Creek Reynolds Point Reynolds Point |
powyżej 200 m dolne warstwy ogniwa Lasy Chance Creek dolne warstwy ogniwa Reynolds Point dolne warstwy ogniwa Reynolds Point |
UCMP 235240 - fragment skorupy skorupa elementy skorupy częściowy szkielet |
Nieokreślony gatunek z rodzaju Neurankylus. |
|
Niezidentyfikowani przedstawiciele Baenidae |
stanowisko UCMP V98173 [12] Tibbet Springs[2] Wesses Cove[2] |
Coyote Point Lasy Chance Creek Reynolds Point |
powyżej 200 m dolne warstwy ogniwa Lasy Chance Creek środkowe warstwy ogniwa Reynolds Point |
UCMP 235237-235239 - fragmenty skorupy UMNH VP 20645 - nie podano UMNH VP 20643 - fragmenty skorupy oraz kończyny przednie |
Zachowane elementy skorupy okazów UCMP 235237-235239 wykazują podobieństwa w budowie do tej u Neurankylus, pospolitego żółwia z formacji Kaiparowits. |
|
Niezidentyfikowani przedstawiciele Trionychidae |
stanowisko UCMP V98173 [12] The Gut[2] |
Coyote Point ? Reynolds Point |
powyżej 200 m ? środkowe warstwy ogniwa Reynolds Point |
UCMP 235243 i UCMP 235244 - fragmenty skorupy skorupa |
Zachowany element skorupy okazu UCMP 235243 swoją budową najbardziej przypomina tą u Aspideretoides. |
Ssaki
Z formacji Wahweap znane są również ssaki należące do różnych kladów, m.in.: multituberkulaty (wieloguzkowce), wczesne torbacze, czy owadożerne. Wszystkie ssaki są znane głównie z zębów.
| Takson | Klad |
|---|---|
| Alphadon sp. [15][16][17] | Metatheria |
| Anchistodelphys archibaldi [15][16][17] | Marsupialiformes |
| Anchistodelphys sp. [15][16][17] | Marsupialiformes |
| Cimolomys sp., cf. C. clarki [15][16][17] | Multituberculata |
| Cimolomys sp. [15][16][17] | Multituberculata |
| Cimexomys sp., cf. C. antiquus [15][16][17] | Multituberculata |
| Iugomortiferum thoringtoni [15][16][17] | Marsupialiformes |
| Iugomortiferum sp. [15][16][17] | Marsupialiformes |
| ? Meniscoessus sp. [15][16][17] | Multituberculata |
| Paracimexomys sp. [15][16][17] | Multituberculata |
| Paranyctoides sp. [15][16][17] | Eutheria |
| Protalphadon crebreforme [15][16][17] | Metatheria |
| Symmetrodontoides foxii [15][16][17] | Symmetrodonta |
| Zygiocuspis goldingi [15][16][17] | Theria |
| Nieokreślony przedstawiciel Cimolomyidae [15][16][17] | Multituberculata |
| Nienazwany takson [15][16][17] | Metatheria |
| Dwa nowe taksony [15][16][17] | Theria |
Płazy
| Takson | Materiał kopalny |
|---|---|
| Nienazwany takson [18] | UMNH VP 19209 - kręg tułowiowy |
| Opisthotriton sp. [18] | UMNH VP 19194-19198 - pierwsze kręgi szyjne
UMNH VP 19199-19200 - kręgi tułowiowe |
| Scapherpeton sp. [18] | UMNH VP 19186 - pierwszy kręg szyjny (atlas) |
Ryby chrzęstnoszkieletowe
| Takson | Materiał kopalny |
|---|---|
| Cantioscyllium estesi [19] | zęby |
| Chiloscyllium missouriense [19] | zęby |
| Columbusia deblieuxi [19] | zęby |
| Cristomylus ciffelli [19] | zęby |
| Hybodus sp. [19] | ząb |
| Lonchidion sp. [19] | ząb |
| Texatrygon brycensis [19] | zęby |
Ryby kostnoszkieletowe
| Takson | Materiał kopalny |
|---|---|
| Nieokreślony przedstawiciel Acipenseriformes [12] | kolec płetwy piersiowej |
| Nieokreślony przedstawiciel Lepisosteidae [12] | fragment łuski i kręg |
| Niezidentyfikowany przedstawiciel Lepidotes[20] | zęby |
| Melvius cf. M. chauliodus [12] | trzon kręgu, fragmenty czaszki |
| Micropycnodon sp. [20] | ząb |
| Paralbula sp. [20] | ząb |
| Nieokreślony przedstawiciel Polyodontidae [20] | zęby |
Skamieniałości śladowe i jaja
W formacji Wahweap odnaleziono tropy należące do hadrozaurydów, ceratopsydów, dinozaurów ptasiomiednicznych oraz teropodów. Jednak badaczy przykuł uwagę jeden trop odkryty w 2003 roku. Był to trójpalczasty ślad należący do hadrozauryda, który zachował się w postaci naturalnego odlewu. Odnaleziono na nim odciski zadrapań ze skóry stopy oraz inne szczegóły anatomiczne (DeBlieux i in., 2013). Oprócz tropów dinozaurzych znane są również tropy krokodyli, oraz ślady po norkach ssaków, w których znaleziono wyżłobienia, prawdopodobnie pozostawionych przez teropoda z grupy maniraptorów polującego na ssaki. Jest to pierwszy przykład polowania dinozaurów na ssaki żyjące w norach (Simpson i in., 2010). Z tej formacji znane są również jaja dinozaurów (Weishampel, 2004).
Moran i współautorzy (2010) opisali niewielkie wydrążone ślady w skamieniałym drzewie pochodzącym z formacji Wahweap. Badacze ze względu na ich morfologię (ślad w kształcie łopatki lub woreczka) uznali, iż należy do ichnorodzaju Asthenopodichnium. Prawdopodobnymi ich sprawcami były nimfy jętket poruszające się w słodkich wodach, jednakże Moran i in. (2010) nie wykluczają również innych owadów.
Rośliny i bezkręgowce
W ogniwie Last Chance Creek skamieniałości drzew występują w dużych ilościach. W kilku stanowiskach odnaleziono odciski roślin oraz liści. Duża ich część znajdowała się w piaskowcach, a czasem w nich znaleziono również słabo zachowane liście. W skałach mułowych rośliny są dość pospolite. Najczęstszymi bezkręgowcami znajdowanymi są małże, ślimaki i kraby, które są powszechne z środkowych i górnych osadów formacji (DeBlieux i in., 2013).
Bibliografia
Beveridge, T. L., Roberts, E. M., Ramezani, J., Titus, A. L., Eaton, J. G., Irmis, R. B., & Sertich, J. J. (2022). "Refined geochronology and revised stratigraphic nomenclature of the Upper Cretaceous Wahweap Formation, Utah, USA and the age of early Campanian vertebrates from southern Laramidia". Palaeogeography, Palaeoclimatology, Palaeoecology, 591, 110876. doi:10.1016/j.palaeo.2022.110876
DeBlieux, D. D., Kirkland, J. I., Gates, T. A., Eaton, J. G., Getty, M. A., Sampson, S. D., Loewen, M. A., & Hayden, M. C. (2013). "Paleontological overview and taphonomy of the middle Campanian Wahweap Formation in Grand Staircase-Escalante National Monument". [w]: Titus, A.L. & Loewen, M.A. (red.) "At the Top of the Grand Staircase: The Late Cretaceous of Southern Utah" Bloomington, Indiana University Press, 563-587.
Jinnah, Z. A., & Roberts, E. M. (2011). "Facies associations, paleoenvironment, and base-level changes in the Upper Cretaceous Wahweap Formation, Utah, USA". Journal of Sedimentary Research, 81(4), 266-283. doi:10.2110/jsr.2011.22
Moran, K., Hilbert-Wolf, H. L., Golder, K., Malenda, H. F., Smith, C. J., Storm, L. P., Simpson E. L., Wizevich, M. C & Tindall, S. E. (2010). "Attributes of the wood-boring trace fossil Asthenopodichnium in the Late Cretaceous Wahweap Formation, Utah, USA". Palaeogeography, Palaeoclimatology, Palaeoecology, 297(3-4), 662-669. doi:10.1016/j.palaeo.2010.09.015
Simpson, E.L., Hilbert-Wolf, H.L., Wizevich, M.C., Tandall, S.E., Fasinski, B.R., Storm, L.P. & Needle, M.D. (2010). "Predatory digging behavior by dinosaurs". Geology (2010) 38 (8): 699–702. doi:10.1130/G31019.1
Weishampel, D.B. (2004). "Dinosaur distribution".[w]: D. B. Weishampel, H. Osmolska, and P. Dodson (red.), "The Dinosauria (2nd edition)". University of California Press, Berkeley 259-322
Zanno, L. E., Loewen, M. A., Farke, A. A., Kim, G.-S., Claessens, L. P. A. M. & McGarrity, C. T. (2013). "Late Cretaceous Theropod Dinosaurs of Southern Utah". [w] Titus, A. L. & Loewen, M. A. (red.). "At the Top of the Grand Staircase - The Late Cretaceous of Southern Utah". Indiana University Press. pp. 504–525.
- ↑ Gates, T.A., Horner, J.R., Hanna, R.R., Nelson, C.R. (2011). "New unadorned hadrosaurine hadrosaurid (Dinosauria, Ornithopoda) from the Campanian of North America". Journal of Vertebrate Paleontology. 31 (4): 798–811. doi:10.1080/02724634.2011.577854
- ↑ 2,00 2,01 2,02 2,03 2,04 2,05 2,06 2,07 2,08 2,09 2,10 2,11 2,12 2,13 2,14 2,15 2,16 2,17 2,18 2,19 2,20 2,21 2,22 2,23 2,24 2,25 2,26 Beveridge i in., 2022
- ↑ 3,0 3,1 Gates, T.A., Jinnah, Z., Levitt, C., Getty, M.A. (2014). "New hadrosaurid specimens from the lower-middle Campanian Wahweap Formation of Utah". W: David A. Eberth; David C. Evans. Hadrosaurs: Proceedings of the International Hadrosaur Symposium. Indiana University Press. pp. 156–173
- ↑ 4,0 4,1 Gates, T. A., Lund, E.K., Boyd, C. A., DeBlieux, D. D., Titus, A. L., Evans, D. C., Getty, M. A., Kirkland, J. I. & Eaton, J. G. (2013). "Ornithopod Dinosaurs from the Grand Staircase–Escalante National Monument Region, Utah, and Their Role in Paleobiogeographic and Macroevolutionary Studies".[w] Titus, A. L. & Loewen, M. A. (red.). At the Top of the Grand Staircase: The Late Cretaceous of Southern Utah. Indiana University Press. pp. 463–481.
- ↑ Kirkland, J.I. & DeBlieux, D.D. (2010). "New basal centrosaurine ceratopsian skulls from the Wahweap Formation (Middle Campanian), Grand Staircase – Escalante National Monument, southern Utah"; w: Ryan, M.J., Chinnery-Allgeier, B.J., & Eberth, D.A. (red.) New Perspectives on Horned Dinosaurs: The Royal Tyrell Museum Ceratopsian Symposium, Bloomington, Indiana University Press, 117 – 140.
- ↑ Loewen, M.A., Irmis, R.B., Sertich, J.J.W., Currie, P.J. & Sampson, S.D. (2013a) "Tyrant dinosaur evolution tracks the rise and fall of Late Cretaceous oceans". PLOS ONE 8 (11): e79420. doi:10.1371/journal.pone.0079420
- ↑ 7,0 7,1 7,2 7,3 7,4 Kirkland, J.I., Sertich, J.J.W., & Titus, A.L. (2024). "Dinosaur biostratigraphy of the Nonmarine Cretaceous of Utah". Geological Society, London, Special Publications. 545 (1): 211 doi:10.1144/SP545-2023-211
- ↑ Lund, E., K., O’Connor, P., M., Loewen, M., A., Jinnah, Z., A. (2016). "A New Centrosaurine Ceratopsid, Machairoceratops cronusi gen et sp. nov., from the Upper Sand Member of the Wahweap Formation (Middle Campanian), Southern Utah". PLoS ONE. 11 (5): e0154403. doi:10.1371/journal.pone.0154403
- ↑ 9,0 9,1 9,2 Loewen, M.A., Farke, A.A., Sampson, S.D., Getty, M.A., Lund, E.K. & O'Connor, P.M. (2013b) "Ceratopsid Dinosaurs from the Grand Staircase of Southern Utah" [w]: Titus, A.L. & Loewen, M.A. (red.) "At the Top of the Grand Staircase: The Late Cretaceous of Southern Utah" Bloomington, Indiana University Press. pp. 488–503.
- ↑ 10,0 10,1 Loewen, M.A., Burns, M.E., Getty, M.E., Kirkland, J. I., Matthew K. & Vickaryous, M.K (2013c). "Review of Late Cretaceous Ankylosaurian Dinosaurs from the Grand Staircase Region, Southern Utah" [w]: Titus, A.L. & Loewen, M.A. (red.) "At the Top of the Grand Staircase: The Late Cretaceous of Southern Utah" Bloomington, Indiana University Press. pp. 445–462
- ↑ 11,0 11,1 11,2 11,3 11,4 Zanno i in., 2013
- ↑ 12,00 12,01 12,02 12,03 12,04 12,05 12,06 12,07 12,08 12,09 12,10 12,11 Holroyd, P. A., & Hutchison, J. H. (2016). "Fauna and setting of the Adelolophus hutchisoni type locality in the Upper Cretaceous (Campanian) Wahweap Formation of Utah". PaleoBios, 33 doi:10.5070/P9331031196
- ↑ Evans, D.C., Williamson, T., Loewen, M.A., Kirkland, J.I. (2013). "Review of Pachycephalosaurian Dinosaurs from Grand Staircase–Escalante National Monument, Southern Utah". [w]: Titus, A.L. & Loewen, M.A. (red.) "At the Top of the Grand Staircase: The Late Cretaceous of Southern Utah" Bloomington, Indiana University Press. pp. 482–487.
- ↑ 14,0 14,1 14,2 14,3 14,4 Irmis, R.B., Hutchison, J.H., Sertich, J.J.W. & Titus. A. L (2013). "Crocodyliforms from the Late Cretaceous of Grand Staircase-Escalante National Monument and vicinity, southern Utah, USA" [w]: Titus, A.L. & Loewen, M. A (red.). "At the Top of the Grand Staircase: The Late Cretaceous of Utah". Indiana University Press, Bloomington & Indianapolis. pp. 422-444
- ↑ 15,00 15,01 15,02 15,03 15,04 15,05 15,06 15,07 15,08 15,09 15,10 15,11 15,12 15,13 15,14 15,15 15,16 Cifelli, R.L. (1990a). "Cretaceous mammals of southern Utah. II. Marsupials and marsupial-like mammals from the Wahweap Formation (early Campanian)". Journal of Vertebrate Paleontology 10 (3): 320-331
- ↑ 16,00 16,01 16,02 16,03 16,04 16,05 16,06 16,07 16,08 16,09 16,10 16,11 16,12 16,13 16,14 16,15 16,16 Cifelli, R.L. (1990b). "Cretaceous mammals of southern Utah. IV. Eutherian mammals from the Wahweap (Aquilan) and Kaiparowits (Judithian) Formations". Journal of Vertebrate Paleontology 10 (3): 346-360
- ↑ 17,00 17,01 17,02 17,03 17,04 17,05 17,06 17,07 17,08 17,09 17,10 17,11 17,12 17,13 17,14 17,15 17,16 Eaton, J.G., Cifelli, R.L., Hutchinson, H.J., Kirkland, J.I. & Parrish J.M. (1999). "Cretaceous vertebrate faunas from the Kaiparowits Plateau, south-central Utah" [w]:Gillete, D. D. (red.) Vertebrate Paleontology in Utah 1. Utah Geological Survey.
- ↑ 18,0 18,1 18,2 Gardner, J.D., Eaton, J. G. & Cifelli, R.L. (2013). "Preliminary Report on Salamanders (Lissamphibia; Caudata) from the Late Cretaceous (Late Cenomanian–Late Campanian) of Southern Utah, USA. [w]: Titus, A.L. & Loewen, M.A. (red.) "At the Top of the Grand Staircase: The Late Cretaceous of Southern Utah" Bloomington, Indiana University Press. pp. 237–272
- ↑ 19,0 19,1 19,2 19,3 19,4 19,5 19,6 Kirkland, J.I., Eaton, Jeffrey G. & Brinkman, D.B. (2013). "Elasmobranchs from Upper Cretaceous Freshwater Facies in Southern Utah" [w]: Titus, A.L. & Loewen, M.A. (red.) "At the Top of the Grand Staircase: The Late Cretaceous of Southern Utah" Bloomington, Indiana University Press. pp. 153–194.
- ↑ 20,0 20,1 20,2 20,3 Brinkman, D.B., Newbrey, M.G., Neuman, A.G. & Eaton, J.G. (2013). "Freshwater Osteichthyes from the Cenomanian to Late Campanian of Grand Staircase–Escalante National Monument, Utah" [w]: Titus, A.L. & Loewen, M.A. (red.) "At the Top of the Grand Staircase: The Late Cretaceous of Southern Utah" Bloomington, Indiana University Press. pp. 195–236
.jpg){kind=link}
![[3]](https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Wahweap_in_Shadow_(8164183821).jpg){kind=link}
